Dvadasharanayacakra 3.40
Nyāyāgamānusāriṇī 3.40
- Language
- Sanskrit
3.40
atrāha --śabde traiguṇyamastyeveti cet . sarvasyoktasukhaduḥkhamohamayatvācchabdo'pi tadātmā triguṇa prakāśādyātmanā mā pravartiṣṭa nirguṇatvādekatvād vaiṣamyānupapatterapariṇāmitvādanāpattyātmakatvāt puruṣavat . śabdādi vāpyekātmakādyeva, āpadyamānatvāt, sukhādivat . anekātmakaṃ vā sukhādi, tata eva, śabdādivat . naiva pravartate sukhādi, apravṛttilakṣaṇatvāt, puruṣavat . trayamapi na na pravartate, avibhaktasvatattvasya tathā pravibhaktatvena vyavasthānāt, mayūrāṇḍakarasagatagrīvādibhāvavat, yata iha bhāva eva yataḥ . eveti cedityāśaṅkāyām, evaṃ cenmanyase, sādhūktam, etadeva tvā vācayitumavocam--śabdaikaguṇaviyadapravṛttiprasaṅga iti . tataśca yat punaratriguṇaṃ sukhādi sukhameva pṛthak pradhānāvasthāyāṃ sattvaṃ tadatriguṇam, ekasukhasvātmatvādavyatiriktaṃ tasya bhāvastattvaṃ yasya tat sukhamekasvātmatvāvyatiriktatattvam, prakāśādiśca tasya tattvasyātmā sarvatrābhedabhāvāt, tena prakāśādyātmanā mā pravartiṣṭa mā āpattibhavanamanubhūt, nirguṇatvāt guṇasandrāvānātmakatvāt, ekatvāt ananekātmakaikatvāt, vaiṣamyānupapatterapariṇāmitvāt, vaiṣamyāpattito hi pariṇāmitvaṃ syāt, sāmyāvasthāyāṃ tu guṇānāṃ tadabhāvād vaiṣamyānupapattiḥ, ato'pariṇāmitvam . anāpattyātmakatvāt rūpāntaraprāptyanātmakatvāt, tasyāṃ hyavasthāyāmevaṃsvarūpaṃ sattvam . dṛṣṭāntaḥ puruṣavat, yathā puruṣo'pi nirguṇatvādidharmatvānna pravartate tathā sukhādyapi mā pravartiṣṭa . nirguṇatvādidharmatve satyapi sukhādi pravartata eva cet tathā taddharmatvāt puruṣo'pi pravartatāmebhya eva sukhādivat, guṇasyānyatamasyaiva vā śvayathurakasmāt kuta utpannaḥ ? . kiñcānyat, śabdādi vāpyekātmakādyeva nirguṇamekaṃ samamapariṇāmi caivamādi, āpadyamānatvāt pradhānāvasthāyāṃ pravartamānatvāt, sukhādivat . anekātmakamityādi viparyayadharmāpādanaṃ gatārthaṃ tata eveti .
Linked texts (1)
- Dvādaśāranayacakra — Mallavādin, Sanskrit