Dvadasharanayacakra 3.61
Nyāyāgamānusāriṇī 3.61
- Language
- Sanskrit
3.61
mohe'nyatvamiti cet, tannivartayiṣyate, vyākhyātārthasphuṭīkriyāyai codyottarapakṣau gatārthau na vivriyete . avaraṇādyātmakatvāt kuto'nyatvanivṛttiriti cet, syānmatam--varaṇādyātmakamoha nivṛttiriti cet, na, avaraṇādyātmakaśabdasya vidhipradhānaparyudāsātmakatvāt anapuṃsakavacanādapratiṣedhe'napuṃsakasuṭi sarvanāmasthānatvavat taṭastaṭaṃtaṭīstrīpuṃnapuṃsakāstrīpuṃnapuṃsakatvavadetat syādekasminneva liṅgatrayadarśanāt, avaraṇādyātmakatve'pyana- pratiṣedhādeva avaraṇādyātmakābhyāṃ sattvarajobhyāṃ mohasya pratiṣedhyasyānyatvaṃ siddham, tasmānna tadanyatvanivṛttiriti . etacca na, avaraṇādyātmakatvāt iti avaraṇādyātmakaśabdasya vidhipradhānaparyudāsātmakatvāt . naño hi dvayī gatiḥ--prasajyapratiṣedhaḥ paryudāsaśca, yathā brāhmaṇo na bhavatyabrāhmaṇa iti brāhmaṇasya nivṛttipradhānaḥ prasajyapratiṣedhaḥ, brāhmaṇādanyo'brāhmaṇaḥ kṣatriyādiriti kṣatriyādividhānapradhānaḥ paryudāsaḥ, tathehāpi avaraṇādyātmakatvāt iti varaṇādyātmakād mohādanyadavaraṇādyātmakaṃ śoṣādiprasādādyātmakaṃ vidhīyate, varaṇādyātmakatvasya tu na vidhirna pratiṣedhaḥ paryudāsātmakatvāt, na tu prasajyapratiṣedha iti . tadarthasamarthanārthaṃ dṛṣṭāntamāha --anapuṃsakavacanādapratiṣedhe'napuṃsakasuṭi sarvanāmasthānatvavat, yathā napuṃsakādanyatra suṭ sarvanāmasthānasaṃjñaṃ bhavatīti strīpuṃsayoḥ suṭaḥ sarvanāmasthānasaṃjñā vidhīyate, napuṃsake tu śiḥ sarvanāmasthānam pā॰ 1 . 1 . 41 iti vidhyantaravihitā suṭaḥ sarvanāmasthānatā na vihitā na niṣiddhā, tathehāpi varaṇādyātmakatvasya na vidhirna pratiṣedhaḥ śoṣaprasādādyātmakatvavidhānāditi .
Linked texts (1)
- Dvādaśāranayacakra — Mallavādin, Sanskrit