Pramāṇa · Search · About · API

Dvadasharanayacakra 4.15

Nyāyāgamānusāriṇī 4.15

Language
Sanskrit

4.15

atra vayaṃ brūmaḥ--tatkāritvāt tajjñatvamiti yat sarvajñatvamākāṅkṣyate tadapi naiva . karmaṇāmeva tannirapekṣa-- pravṛttau tasya pratighātādanaiśvaryaṃnaiśvaryam, sṛṣṭaprāṇisaṃsārakāle sargādyantayośca akṛtābhyāgamakṛtapraṇāśādidoṣāstadavasthā evetyaparihṛtadoṣatvād na kiñcidetat . anyo'pi ca doṣaḥ --yadapi cākāṅkṣyate tasya sarvajñatvaṃ sarvakāritvāt karaṇasya jñānāvinābhāvāt sarvaṃ cet karotyavaśyaṃ sarvamasau vettīti sarvakāritvāt sarvajña iti, tadapi naivopapadyate, asyānarthakārthapravṛttabālādipravṛttivadajñakriyāsādharmyādajño'sau bālavadasamīkṣitapravṛttitvādityetadanayā kalpanayāsmākaṃ tvayā pratyakṣīkriyate, kiṃ kāraṇam ? dharmādharmopadeśapravṛtteranarthakārthaviṣayatvāt, anarthakau dharmādharmāvarthau hyasya dharmādharmamaryādopadeśasya . na ca tayordharmādharmayoḥ śarīrādikāraṇatvam, vināpi dharmādharmamaryādayā sargādau prabhusṛṣṭeḥ śarīrādinirvṛttyabhyupagamāt, dharmādharmamaryādāyāṃ satyāmeva ca pralayakāle śarīrādyabhāvābhyupagamācceśvarasāmarthyādeva . tasmāt tayornāsti kāraṇatā, kāraṇalakṣaṇāyogāt . kiṃ tat kāraṇalakṣaṇamiti cet, ucyate --yasyābhāve ityādi gatārthaṃ yāvaditarat kāryamiti . kathaṃ tadayoga iti cet, ucyate --na ca dharmādyabhāva ityādinā granthena tayoḥ kāraṇābhimatayorabhāve'pi śarīrādeḥ kāryasya bhāvaṃ bhāve'pi cābhāvamupadeśasāphalyānabhijñatvaṃ ca darśayati yāvadadattaphalakuśalākuśalasaṃhārādantakāle iti gatārthatvād na vivriyante'kṣarāṇi .

Linked texts (1)