Dvadasharanayacakra 4.20

4.20

pratyupasaṃhriyate tu dvaitādvaite dve api tyaktveti pratijñātabhāvite dvaitādvaite api tyaktvā . tatrādvaitasya tyāgastāvad dharmādharmamaryādāsthāpanavacanena kṛta iti vākyaśeṣaḥ . kā maryādā ? ucyate — maryādā nāma anatikramasthānamiti maryādālakṣaṇamāha . viṣayatastu sukhaduḥkhapravṛttisīmā, ityati viṣaye sukhamiyati duḥkhamiti dharmādharmayoḥ sīmani svake svake vyavasthāpanam, dharmasya sukhapravṛtticchedena adharmasya duḥkhapravṛtticchedena ayamasmādanyaḥ, ayamitarasmādanyaḥ iti sīmāvibhāgaḥsīmā vibhāgaḥ . tataḥ kimiti cet, tataśca sargādau sthānādītyādīti, sthānavigrahendriyaviṣayāḥ sthānādayaḥ, tadātmake sukhaduḥkhe'pi na syātām . kasmāt ? aniyataviṣayatvāt, aniyatau hi viṣayau tadā sukhaduḥkhayoḥ avidyamānasthānāditvādavidyamānadharmādharmatvācca . dṛṣṭāntaḥ --pralayavat, yathā pralaye dharmādharmābhāvādevāniyataviṣaye sukhaduḥkhe, tataścāsatī, tadvat sargādāvapi syātāmiti . kiñcānyat, ante ca syātām sukhaduḥkhe iti vartate . kutaḥ ? viṣayatvād niyataviṣayatvādvā, madhyavat . madhye vā na syātām, antavat . athocyeta--ata eva na sukhādipravartanātmikā dharmādharmamaryādā, kiṃ tarhi ? dharmo'yamadharmo'yamiti . etadapi tulyaṃ pūrveṇa, asattvāt . dhāraṇāddhānādvā dharma ityarthasyābhāve kathamasau dharmaḥ, tadviparyayo vā kathamadharmaḥ ? atha tu tasya rucereva sukhaṃ duḥkhaṃ vā tato dharmādharmamaryādāvacanamanarthakam, sadaiva īśvaraśaktimātravaśādeva yathā tathā yasya kasyacit siddheḥ, ādyantavat . aniyataviṣayatvāt, viṣayāniyamo'pi ca rūpādipañcakatvādyabhāvādupasaṃharaṇakāle, madhyakālavat . athavā niyataviṣayavattvāt, vyavasthāpitadharmādharmamaryādatvāt sukhaduḥkhe tadā niyataviṣaye, tasmāt tadāpi syātāṃ madhyamakālavat sṛṣṭyuttarakālavadityarthaḥ . tadviparyayeṇa vā sādhanam --madhye vā na syātāṃ sukhaduḥkhe niyataviṣayatvāditi vartate, antavaditi .