Pramāṇa · Search · About · API

Dvadasharanayacakra 4.28.1

Nyāyāgamānusāriṇī 4.28.1

Language
Sanskrit

4.28.1

evaṃ dṛṣṭāntabhūtaṃ prastutanyāyaprasādhitaṃ sarvasarvātmakavādaṃ prathayitvā dārṣṭāntikaṃ puruṣakarmavādamīśvarakāraṇanirākaraṇāyāha --puruṣakarmasvapyevamevetyādi . puruṣaḥ kartā karmayogyānāṃ pudgalānāṃ karmatvena ādikaraḥ . ke karmayogyāḥ pudgalāḥ ? ucyate--paramāṇuvargaṇā agrahaṇavargaṇā, agrahaṇavargaṇā dvipradeśavargaṇā, evaṃ daśapradeśādisaṅkhyeyapradeśavargaṇāḥ . samānajātīyānāmekaśo buddhyāvasthāpitānāṃ piṇḍo vargaṇā, kucikarṇakābhīrasavarṇagopiṇḍavat . anantapradeśavargaṇā api kāścid grahaṇayogyāḥ kāścidagrahaṇayogyāḥ . grahaṇayogyāyogyatvaṃ cātisthūlasūkṣmāyogyatvāt svedeneva paramāṇuśarkarāṇāṃ, yogyatvācca madhyamaparimāṇānām . tatra yā grahaṇayogyāḥ pudgalato vargaṇāḥ tāśca mānena siddhānāmanantatamabhāgaḥ abhavyasiddhīnāmanantaguṇāḥ . eṣa tāvadaudārikayogyasya jaghanyasya vidhiḥ . taduparyekaparamāṇau prakṣipte dvitīyāpyaudārikayogyā evamekaikavṛddhānyanantānantāni sthānāni audārikakāraṇatvena grahaṇayogyāni . jaghanyādutkarṣasthānamasaṅkhyeyaguṇam, yasmāt paramparopanidhayā prathamasthānādārabhyānantasthāneṣu teṣu teṣu dviguṇatā bhavati tasmādasaṅkhyaguṇaṃ saṅkhyeyaguṇaṃ vā, anantaropanidhayā tu rūpādhikameva . tasminnutkṛṣṭaudārikayogyadravye rūpe prakṣipte jaghanyaṃ vaikriyaśarīrasyāgrahaṇayogyam . evaṃ rūpādhikavṛddhyā tānyapyanantānantāni sthānāni pūrvavat, jaghanyādutkṛṣṭamasaṅkhyeyaguṇam, ko guṇakāraḥ ? śreṇyasaṅkhyatamabhāgaḥ . teṣāmagrahaṇānāmupari vaikriyasya jaghanyaṃ grahaṇayogyam . tānyapi sthānāni pūrvavadanantānantāni .

Linked texts (1)