Pramāṇa · Search · About · API

Dvadasharanayacakra 4.31

Nyāyāgamānusāriṇī 4.31

Language
Sanskrit

4.31

athaivaṃ neṣyate yathā mayoktaṃ karmakarmiṇoranyonyādikaratvaṃ yadi na syāt īśvaravaśāt, svabhāvādeḥ prakṛtyādervā kutaścit saṃsāravaicitryaṃ syāditīṣyate tato naivātmā badhyeta karmaṇā saṃsārabījabhūtena śubhāśubhena, tataśca tatphalabhūtaiḥ śarīrendriyasthānaviṣayaiḥ śubhāśubhairna yujyeta vikarmatvād muktavat . yadi tvadṛṣṭābhāve'pyasāvīśvarastataste muktānāmapi tanvādīni asau kuryāt, īśvaratvāt, sargādivat . ata eva ca sambhūyakāritvācetanatvasthitvāpravṛttīnāmapakṣadharmatā . evaṃ ca kṛtvā tadapi sarvamasambaddhaṃ yat karmakāraṇaikāntina āhuḥ . ta itthamāhuḥ--yadi pravartayitṛtvāt puruṣakāraḥ kāraṇaṃ syāt tataḥ pradhānamadhyamā- mukto vā badhyeta, tata eva, tadvat . syānmataṃ muktāmuktavikalpasambhavalpalpāsambhava eva paramārthataḥ sṛṣṭivaśavyavasthānāditi . tadapi nopapadyate, prakṛtīśvarādisṛṣṭivaśādeva na badhyeta tanukaraṇādibhiḥ, na yujyeta bhuvanena ca, amūrtatvādākāśavat . ākāśaṃ vā badhyeta yujyeta ca tanvādibhiḥ, tata eva, tvadabhimatapuruṣa iva . aniṣṭaṃ caivamādi bhavata iti .

Linked texts (1)