Pramāṇa · Search · About · API

Dvadasharanayacakra 4.59

Nyāyāgamānusāriṇī 4.59

Language
Sanskrit

4.59

idānīṃ pratyekapratyuktibhāvanādik tu, tuśabdo viśeṣaṇārthaḥ, yugapatpratyuktidiktaḥ pratyekapratyuktidig viśiṣyate . karmaikāntavādapratyuktidik tāvat pravartayitṛtvāt puruṣaśca kāraṇamutkarṣārthī, caśabdāt karma ceti, ekāntapratiṣedhasya vakṣyamāṇatvāt . utkarṣamarthayatītyutkarṣārthī, utkarṣa evārthaḥ so'syāstīti vā, arthāccāsannihite pā॰ vā॰ 5 . 2 . 135 iti iniḥ, sa cotkarṣo bāhyo dhanadhānyamitrabhūmyādisampat, āntarastvārogyajñānādisampat, kṛtārthasya tadarthārambhoparamādasannihitārtho'rthīti . kasmāt puruṣaśca kāraṇamiti cet, ucyate --tasyaivoktavat sarvatvāt vrīhiṇaiva vrīhiḥ kriyate ityādinyāyo- ktavadasāveva puruṣaḥ prāṇādimāṃścetanaḥ karmāpi, apiśabdād nokarmāpi prāṇāpānabhāṣāmanodravyādipudgala ādhyātmiko bāhyo'pi rūpādipudgalaścetano yasmāt tasmāt sa eva pravartayitā . tasyaivāsmin pakṣe karmādisarvasarvatvāt kiṃ tadanyat karma ? iti tasyaiva karmatāpi, apiśabdāt puruṣatāpi pudgalatāpi .

Linked texts (1)