Dvadasharanayacakra 5.53
Nyāyāgamānusāriṇī 5.53
- Language
- Sanskrit
5.53
etadanicchordoṣa ucyate --yadi sthitirnāmetyādi . sthiterbhāvatvānabhyupagame dvayī gatiḥ sthitiśabdasya syāt tṛtīyavikalpābhāvāt--yadvā sthityabhidhānamavastukam ? yadvā dravyamātraviṣayaṃ syāt ? kiñcātaḥ ? idamato bhavati doṣajātam--avastukatve vivakṣāśabdayorapravṛttiprasaṅgaḥ, yadyavastuviṣayaṃ sthitiśabdavacanaṃ vaktumicchā vivakṣā sā svaniścitamarthaṃ paraṃ pratyāyayāmīti jāyate, arthābhāvācca na syāt . tathā ca abhidhīyate'nenetyabhidhānaṃ sthitiśabdaḥ, tasyābhāvaḥ syādarthābhāvāt, kākavāsitādivadanarthakaṃ vā tat syāditi . evaṃ tāvadavastukatve doṣaḥ . atha dravyamātraṃ sthitiḥ dravyasyāvirodhād gatāvapi syāt, yathā devadattasadbhāvād gatyavirodhācca devadatto gacchati ityatra devadattābhidhānaṃ pravartate tathā devadattastiṣṭhati gacchati ca ityetadabhidhānaṃ pravarteta, ubhayatra dravyasyaiva sattvāt viśeṣābhāvācca . evaṃ doṣadarśanād na gatyabhāvamātraṃ sthitiḥ . yatastu khalvityādi, virodhyavirodhibhāvā vācyavastusthitiḥ, gatisthityoḥ parasparavirodhād devadattadravyeṇa sahāvirodhād bhāvāveva gatisthitī dravyavat, grantho gatārtho yāvad bhavanānanyatva eva gativirodhinī sthitiriti . bhavanānanyatva iti dravyabhavanādananyaiva gatiḥ sthitirveti pravṛttibhavanānanyatva eveti yathāprakrāntamupasaṃharati .
Linked texts (1)
- Dvādaśāranayacakra — Mallavādin, Sanskrit