Pramāṇa · Search · About · API

Dvadasharanayacakra 5.70

Nyāyāgamānusāriṇī 5.70

Language
Sanskrit

5.70

evaṃ tāvad viśeṣagrahaṇamanarthakam, na kevalamanarthakameva, kiṃ tarhi ? anarthārthamapītyata āha --na cāphalameva, aniṣṭakṛdapīti . tadaniṣṭakṛttvaṃ sādhanenaiva bhāvyate --evaṃ devadattasya kriyātvaṃ syāt, anyanivartanapravṛttiviśeṣatvāt pacādivṛtādivaditi, pravṛttiviśeṣatvamanyatvaṃ tannivartanaṃ ceti dravyādanyasya pravṛttisāmānyavyatiriktasyārthasyābhāvādevāyuktam, abhyupagamyāpi doṣaḥ--devadattaḥ kriyā syāt, anyanivartanatve sati viśeṣapravṛttitvāt, sa gacchatyādiviśeṣanivartano yajñadattādiviśeṣanivartanaśca sāmānyatvāt, upādīyamānatve sati anyanivartanatvāt pravṛttiviśeṣaśca . tataśca pacatyādivad vartatyādivacca kriyā, kriyātvāt tadvācinaḥ śabdasya dhātusaṃjñā, pūrvaprakrāntanyāyakrameṇa pacyādivad vṛtyādayaḥ, tadvad devadattādaya iti sarvaṃ kriyaivetyāpannam . aniṣṭaṃ caitadāvayoriti . ye'pyamī vṛtādayaste'pyakriyāḥ, tacchabdānāmadhātusaṃjñetyādi, sarvabhedasambandhānuguṇaviśeṣatvād devadattavadeva . pacādīnāṃ ca gamanādisarvadhātvartha- vyāpitvasya prāgupapāditatvāt siddhahetutvāt sādhīyaḥ sādhanamidamapi, caśabdasūcitatvādanantarodāhṛtadvividhakriyāvāciśabdaprakṛtatvācca sarvanāmaśabdatā ca syāt .

Linked texts (1)