Dvadasharanayacakra 6.60
Nyāyāgamānusāriṇī 6.60
- Language
- Sanskrit
6.60
kathaṃ punastatparigamanaṃ paryavanaṃ ca ? iti tad bhāvayituṃ sopapattikaṃ sanidarśanamāha --varṇebhya evetyādi yāvad gṛhyanta iti . varṇebhya eva rūpādibhyo guṇāntaraṃ citravarṇo raktaśyāmapāṇḍvādiḥ eva varṇāntaraṃ tadārambhaniyamādeva pṛthivyādiṣu bhavati samantād gacchati vā . tāni prāgabhāvapradhvaṃsātmakāni gṛhyante, tasmāt tairvarṇādiparyavairaśāśvatī, varṇa eva ca paryavo guṇaḥ yathāsambhavaṃ śyāmādiḥ saṃyogavibhāgapṛthaktvaparatvāparatvādiśca, taiḥ pākajo vā tadārambhaniyamādeveti, yathoktam --yeṣāmadhikṛtamārambhasāmarthyam iti, pṛthivyādiṣu varṇāntaraṃ bhavati samantād gacchati vā . tāni varṇādiparyavāḥ paryāyā vā ghaṭādīni vā dravyāṇi ārabdhāni tairapyanyārabdhadravyāṇi prāgabhāvapradhvaṃsātmakāni varṇādyanātmakānyeva mṛtpiṇḍādyavasthānāni ghaṭādīni kapālādīni ca gṛhyante . tasmāt taiḥ prāgabhāvapradhvaṃsātmakairghaṭādyātmabhūtairvarṇādiparyavairaśāśvatī kāryakāraṇabhūtairityarthaḥ . karmadhāraye vā varṇa eva ca paryavo guṇo yathāsambhavamityādi, guṇā ime, taiḥ aśāśvatī iti ca vartate varṇādiparyavairiti sambandhaḥ . yathāsambhavamārabdhānārabdhadravyagatāḥ kecicchyāmādayo'nārabdhacaturvidhāṇugatāḥ tadārabdhadravyāntare kāraṇaguṇapūrvāścaturvidhe, pārthiveṣveva raktādyāḥ pākajāḥ, gandhādibhiśca . śāśvatī dravyārthataḥ . iti ṣaṣṭho vidhiniyamavidhyaraḥ . saṃyogavibhāgau sakriyeṣu, pṛthaktvaṃ sarvadravyeṣu, paratvāparatve digdeśakālāpekṣe talliṅge, ādigrahaṇād gandhaśabda-jñānādayo'sādhāraṇaguṇāḥ pṛthivyākāśātmādīnām, ekatvādisaṅkhyāḥ sarvadravyasādhāraṇā eva, gandhādibhiriti tṛtīyānirdeśādebhiścāśāśvatī . śāśvatī nityā rūpādimūrtisaṃsthānasāmānyadharmairdravyārthato ratnaprabhetyarthaḥ .
Linked texts (1)
- Dvādaśāranayacakra — Mallavādin, Sanskrit