Dvadasharanayacakra 6.59
Nyāyāgamānusāriṇī 6.59
- Language
- Sanskrit
6.59
naitāḥ svamanīṣikā ucyante, kiṃ tarhi ? asya nayasya yato nirgamastannirgamasūtram--imā ṇaṃ bhaṃte rataṇappabhetyādi yāvat saṃṭhāṇapajjavehiṃti . etamevāgamaṃ bhedavacanāditi hetutvenāha nayacakrakāraḥ, asāsatā jīvājīvābhi॰ 3 . 1 . 78 iti bhedavacanāt . varṇādiparyāyādiṣu varṇaḥ paryavaḥ samantād bhavitā ekavākyabhāvāt varṇasyaiva parito bhavanād gamanācca . varṇebhya vyācaṣṭe ca --varṇādiparyāyādiṣvityādi . paryāyaśabdasya parigamanārthasya paryavaśabdasya bhāvavācino grahaṇād varṇādiparigamanāni yasmin samantato bhāvo vā, avaterdhātorbhāvārthasya rakṣaṇādidaṇḍake pāṭhāt, varṇādaya eva paryāyāḥ paryavā iti karmadhārayo vā sarūpaikaśeṣatvāt saṅgṛhītasamāsadvayatvāt, samantād gamanatvāt samantād bhāvitvācca paryāyāṇāṃ paryavāṇāṃ ca, atra kenārthena paryāyaparyavārthayorekasyoktau dvitīyasyāpi saiva niruktiḥ ? iti manyamāna āha --varṇaḥ paryavaḥ samantād bhavitā ekavākyabhāvāt dravyaguṇakarmaṇāṃ saprabhedānāṃ sattāsamavāyasambandhapradhānānāṃ saṃsṛṣṭarūpāṇāmekavākyabhāvāditi, bahuvrīhiṃ darśayati --varṇasyaiva parito bhāvād gamanācceti .
Linked texts (1)
- Dvādaśāranayacakra — Mallavādin, Sanskrit