Pramāṇa · Search · About · API

Dvadasharanayacakra 7.32

Nyāyāgamānusāriṇī 7.32

Language
Sanskrit

7.32

yathā ca dravyādīni prāk santītyādi . atrānumānam--yasyāmavasthāyāmutpannamātrāṇi dravyādīni santyeva sattayābhisambadhyanta itīṣyante tasyā avasthāyāḥ prāgapi santīti pratijñā . tasyāmavasthāyāṃ sattayābhisambadhyamānatvāt, yasyāmavasthāyāṃ sattayābhisambadhyante tasyā avasthāyāḥ prāgapi santyeva dṛṣṭāni yathā utpattyuttarakālaṃ sattayābhisambadhyamānāni utpattyavasthāyāṃ tānyeva . tathotpattyavasthāyāḥ prāgapi syuriti abhūtakriyāguṇavyapadeśamutpattyavasthamapi kāryaṃ tataḥ prāgapi sat sattayā sambandhitvāt tatkāla prāgapi syuḥ sattāsambandhitvāt bhavanāt idānīṃ bhāvāt ākāśavat . idānīmapi sattayā na sambadhyeta kāryam . prāgasattvāt khapuṣpavat . anyathābhūtatvād neti cet, anyathābhavane'pi tadananyathābhavanameva mṛttantvāditadbhāvānatikramāt sajātīyāsajātīyetarasvabhāvabhūtatvāt sucirādapi tattattvāt dṛḍhībhūtaghaṭavat . yadapi coktaṃ nāsya putro'stītyaputra iti putrāntarasambandhaḥ pratiṣidhyate iti idamapi nātigamitārtham, atrāpi hi putrāntarasambandho na pratiṣidhyate naña uttarapadābhidheyanivāraṇārthatatpuruṣasamāsasambhavasāmarthyāt, bahuvrīhāvapi putrātmatva- dravyādivat . kimuktaṃ bhavati sattāsambandhitvāt iti ? ata āha --bhavanāt, abhūtakriyāguṇavyapadeśābhimatāvasthaṃ kāryaṃ tataḥ pūrvamapi vastusvarūpameva, nābhāvaḥ, idānīṃ bhāvāt ākāśavaditi tadvyaktyartham . idānīmapi na sattayā sambadhyeta kāryam, prāgasattvāt, khapuṣpavaditi viparyayeṇāniṣṭāpādanasādhanam . bhavadeva hi bhavati gaganavat, nāvidyamānamaśvaviṣāṇavaditi .

Linked texts (1)