Dvadasharanayacakra 7.41
Nyāyāgamānusāriṇī 7.41
- Language
- Sanskrit
7.41
atra pṛthak sādhanam --tatretyādi . dravyādivyatiriktasya sadabhidhānapratyayahetordravyādāvanavakāśaḥ, svata eva siddhābhidhānapratyayatvāt, yatra svata eva siddhābhidhānapratyayatvaṃ tatrānyasya sadabhidhānapratyayahetornāvakāśo'sti yathā sattāsamavāyaviśeṣeṣviti . athavāśrayāśrayiṇoḥ pāratantryasvātantryavyākhyākusṛtipratyutthānaṃ mā kārṣīd vaiśeṣika iti nirāśaṅkamākāśādivaditi dṛṣṭāntaḥ, dikkālākāśadravyāṇi hi dikkālādimukhyasāmānyaśūnyānīti . athavā prastutodāharaṇameva dṛṣṭāntaḥ --svagatetyādi . anvaya bhidhānapratyayo devadattaḥ putra eva sūnvanapekṣaputratvaḥ, evamatra svabhāvasiddhereva dravyāditvaṃ netarasattvāt . evaṃ sattānirākaraṇaṃ kṛtam . dravyatvādyapyevameva nirākāryaṃ vyākhyātavat . etena satsatkaratvapakṣe'pi sākṣātkṛtameva vaiyarthyam . yastu 'anavasthā na, dṛṣṭāntāt . tadyathā--vācā gamite viniyogārtho na kṛta iti tadarthaṃ pradīpaprakāśa upādīyate, tasyopādānaṃ na vyartham, na ca punastasyānyaḥ prakāśaḥ prakāśanārtha upādīyate, tathehāpi dravyādikāryeṇa upabhogakriyā nāsti ityasat aśaktasadasattvāt vyatirekayuktāvabhidhānapratyayāvaśvarathavadanvayavyatirekābhidhānapratyayau, tau svagatena putratvena saṃsiddhau yasmin so'yaṃ svagataputratvasaṃsiddhānvayavyatirekābhidhānapratyayo devadattaḥ putra eva sūnvanapekṣaputratvaḥ svasūnumanapekṣya vyākhyātavidhinā puruṣāntarasya pituḥ putra eva sannaputraḥ svasūnvabhāvāditi yathā putra evāputra ityucyate . ityevaṃ dṛṣṭāntārthaṃ bhāvayitvā dārṣṭāntikamupanayati --atra svabhāvasiddherityādi . svabhāvasadbhāvasiddhereva dravyāditvam, netarasattvāt na sambandhisattvāditi, vicāraphalaṃ nigamyate --evaṃ sadaviśeṣavicāradvāreṇa sattāyā nirākaraṇaṃ kṛtam .
Linked texts (1)
- Dvādaśāranayacakra — Mallavādin, Sanskrit