Pramāṇa · Search · About · API

Dvadasharanayacakra 7.49

Nyāyāgamānusāriṇī 7.49

Language
Sanskrit

7.49

yadapi ca kartrādītyādi . kartrādīnāṃ kārakāṇāṃ samavāyināmasamavāyināṃ ca mṛdādīnāṃ devadattadaṇḍādīnāṃ ca yo vyāpāraḥ sametya svakāryārambhaḥ, tasya phalaṃ ghaṭādi kāryamutpannaṃ vastumātram, tasyātmāvadhāraṇaṃ kāryamityataḥ prāgudgrāhitārthanirākāṅkṣīkaraṇārthamāha --aśeṣaviśeṣaṇavinirmuktaṃ sattva-dravyatvaguṇatva-karmatvādibhiḥ sarvairviśeṣaṇairvinirmuktaṃ sambandhisadbhāvaśūnyaṃ svabhāvasadbhāvamātraṃ yat taducyate kāraṇasamavetaṃ tadātmā itītthamātmāvadhāraṇaṃ kṛtvā svayameva yaccoditam--vastumātrasya niratiśayatvāt sattvādidravyatvādiviśeṣaṇasambandhaniyamānupapattiḥ, na hi tasyāmavasthāyāmidaṃ dravyam, mayā dravyatvenātraiva nilayanīyaṃ na guṇakarmatvābhyām iti dravyatvasya nilayananiyamakāraṇaṃ nāsti, atiśayābhāvādeva . tathā guṇatvakarmatvayorapi guṇakarmaṇoriti . tat tathaivetyādi tvaduktameva kāraṇamiti tadevoccārayati yāvadanupapattireveti . sattādigrahaṇāt sattva-dravyatva-guṇatva-karmatva-ghaṭatva-rūpatva-gamanatvādyasambandhāt kāraṇasamavetasarvadravyaguṇādikāryasattādravyatvādiviśeṣakṛtasambandhātiśayābhāvāditi .

Linked texts (1)