Dvadasharanayacakra 8.62

8.62

kārakabhedāḥ kartrādayaḥ ṣaḍaṣṭau vā kālopāyasahitāsta eva . paryāyavacanena ghaṭa-kuṭa-kumbhādinā vākyāntareṇa ca sthānivadādeśo'nalvidhaupā॰ 1 . 1 . 56 ityasya sthānyādeśapṛthaktvāt sthānivadatideśo guruvad guruputre vartitavyam anyatrocchiṣṭabhojanāt pādagrahaṇācca pā. ma. bhā. 1 . 1 . 56 ityādi . . kriyābhedena divu krīḍāvijigīṣāvyavahāradyutistutimodamadasvapnakāntigatiṣu pā॰ dhā॰ 1107... ...sa vṛkṣaḥ . ihāpi kriyākārakabhedābhyāṃ puṣyati... ...khapuṣpe . upoddhāta... ...bhedalakṣaṇāyāḥ adhikaraṇayoga... ...vyākhyāyāḥ kā kathaṃ vā'nupapattirliṅgādyabhede'pi ? anekārthaikaśabdagrahaṇenāpi vyākhyānād liṅgādyabhede'pyarthādhigatiḥ . yathāha--vāgdigbhūraśmivāgdigbhūraśmivajreṣupaśvakṣisvargavāriṣu . daśasvartheṣu medhāvī gośabdamupadhārayet ..... ... ..... ... ...dṛṣṭyā vā . ata eva ca vyākaraṇādhyayane yatna āstheyaḥ . uktaṃ hi-- ... ... ..... arthapravṛttitattvānāṃ śabdā eva nibandhanam . tattvāvabodhaḥ śabdānāṃ nāsti vyākaraṇādṛte .. vākyapa॰ 1 . 13 athavā ācāryeṇaiva kriyābhedena divu krīḍetyādi vyākhyātameva yāvat sa vṛkṣa iti gatārtham . ihāpīti siddhaṃ vyākhyānaṃ pradarśya prastutaṃ yojayati kriyākārakabhedābhyāṃ puṣyatītyādi yāvat khapuṣpa iti gatārthā vyākhyā . athavānyā vyākhyā --upoddhātetyādi yāvad bhedalakṣaṇāyā iti vyākhyāyāḥ kā kathaṃ vehā'nupapattirliṅgādyabhede'pi iti sambhantsyate . athavāyamaparo vyākhyāmārgaḥ, tadyathā --adhikaraṇayogapadārthetyādi yāvat kā kathaṃ vānupapattirliṅgādyabhede'pīti . sodāharaṇaṃ tvasya vyākhyānaṃ tatrāntrārthasaṅgrahādibhyo'dhigantavyam .