Dvadasharanayacakra 8.80
Nyāyāgamānusāriṇī 8.80
- Language
- Sanskrit
8.80
evamityādi . itthaṃ vyākhyānaprakāreṇa sarvatra pākaḥ sādhyarūpatāyāmeva vyavasthitaḥ sādhanamākāṃkṣatīti tasminneva kāle karmatvaṃ śeṣatvaṃ ca bhajate, tasmād yuktamaviruddham, tādarthyāt sa eva sādhyarūpo'rthaḥ karmarūpāpannaḥ śeṣarūpāpannaśca sādhanādhīnanirvṛttika ucyate . kasmāt ? śeṣasyākārakavivakṣaṇāt, satāmeva hi kārakāṇāmavivakṣā śeṣa ucyate, tasmādaviruddhā kriyādiparikalpanā'rthaśaktiviṣayaiva na śabdotthāpitā . tasmādudgrāhānurūpopasaṃhārābhāvādasamyakpratyapekṣitasvārthaṃ vacastvadīyamevamityupasaṃhāraḥ . tasmācchabdasyāpradhānatvādavasthitamarthamanuvartamānasya upasarjanatvāt kuto'sya kalpanāśaktiḥ ? nāstītyarthaḥ . ata iti uktanyāyāditthaṃ kārikā paṭhitavyā --śaktervā sarvaśaktervetyādi . viśeṣāḥ śaktaya evopasarjanībhūtasāmānyāḥ, tadartho hi śabdaprayogaḥ, tasya vivakṣitatvāt, yathārthābhidhānaṃ ca śabdaḥ tattvārthabhāṣya 1 . 35 ityasmanmatamityubhayaniyamanayadṛṣṭyā . sarvaśaktervā iti vādaparameśvaramatenoktavat ekasyaivārthasyāviruddhaśaktiviśeṣasyānekaśaktyātmakasya vā svārthenaiva prakalpitā na śabdenāpradhānena niyatā vyavasthitā kriyā-karma-śeṣa-kartrādiparikalpanā .
Linked texts (1)
- Dvādaśāranayacakra — Mallavādin, Sanskrit