Pramāṇa · Search · About · API

Dvadasharanayacakra 8.9

Nyāyāgamānusāriṇī 8.9

Language
Sanskrit

8.9

athopasarjanāveva bhāvābhāvau tatastayoḥ pradhānenānyenāvaśyaṃ bhavitavyaṃ balavatāśrayabhūtena dvayoriva rājapuruṣayornṛpatinā pravartayitrā, tadabhāve pravṛttyabhāvāt . dṛṣṭā hi pravṛttirabalayorbalavadāśrayā . etāvatī ca pravṛttiḥ sāmānya-viśeṣayorbhavantī bhavet, sarvathā cānupapannā, bhāvābhāvayoreva paryāyamātratvāt tattvānyatvādidharmāṇāṃ vastvantarābhāvāt, bhāvaḥ sāmānyaṃ pravṛttirdravyaṃ vidhiranvayo dharmī iti paryāyāḥ, abhāvo viśeṣo'nyatvaṃ nivṛttiḥ paryāyo niyamo dharmaḥ iti paryāyāḥ, guṇaguṇyādikalpanāsvapi bhāvābhāvatvavyatiriktārthāsambhavād dvidhaiva syāt . taccetthaṃ vastu parīkṣyamāṇaṃ caturdhāpi na ghaṭate . tasmād bhāvābhāvavyatiriktasyārthasyābhāvādupasarjanayorapravṛttiriti . syānmatam--pradhānena vināpyupa- sarjanayoḥ pravṛttirbhaviṣyatīti . tadapi na ca pradhānena vinā upasarjanam asti iti vartate, bhṛtakādiriva svāminā . tasmādakalpanā iyamapīti .

Linked texts (1)