Pramāṇa · Search · About · API

Yashastilaka 4.110

Śrutasāragani 4.110

Language
Sanskrit

4.110

puruṣaṃ utsṛjanti | kiṃvat | sajjanavat puruṣavat paropakāriṇamiva | yathā kulavantaṃ pariharati tathā paropakāriṇamapi pariharatītyarthaḥ | lakṣmīḥ punaḥ kiṃ karotīti | dhārmikamutsṛjanti dhārmikaṃ dharmiṣṭhaṃ utsṛjanti | kathamiva | vidyāmahāntamiva vidyayā śāstreṇa mahān guruvidyāmahān taṃ vidyāmahāntaṃ dhārmikaṃ vidvāṃsaṃ pariharatītyarthaḥ | kathaṃbhūtā lakṣmīḥ | cintājvaraprasavabhūmiḥ cintayā ātyarthaṃ utpanno yo'sau jvaraḥ saṃtāpastasya prasavabhūmirutpattisthānaṃ cintājvaraprasavabhūmiḥ | punaḥ kathaṃbhūtā lakṣmīḥ | khalakṣaṇasakhī khalavat durjanavat kṣaṇasakhī alpakālasnehinī | uktaṃ ca—'abhracchāyā tṛṇādagniḥ khale prītiḥ sthale jalam | veśyārāgaḥ kumitraṃ ca ghaḍete budbudopamāḥ ||' upamālaṃkāraḥ ||
vācītyādi | tāḥ jagatprasiddhāstaralāyatākṣīḥ taralāni capalāni āyatāni dīrghāṇi karṇāntaviśrāntāni akṣīṇi locanāni yāsāṃ tāśtaralāyatākṣyastāḥ taralāyatākṣīḥ kaḥ pumān saralā akuṭilāḥ karotu vidadhātu | api tu na kaścitkarotītyarthaḥ | tāḥ kāḥ | yāsāṃ strīṇāṃ manaḥkuṭilatā hṛdayavakratā taṭinītaraṅgā nadīkallolā dṛṣṭipathe locanamārge prayātā āyātā lokaiḥ pratyakṣeṇa dṛṣṭāḥ kasmin kasmin sthāne pratyakṣeṇa dṛṣṭāḥ vāci vacane kuṭilatāḥ pratyakṣeṇa dṛṣṭāḥ bhruvorlocanopariromarājīdvaye dṛśi locanayugale gatau gamane alakāvalīṣu keśaśreṇiṣu kasmāt pratyakṣeṇa dṛṣṭāḥ antaśvetasi namrānta iva avakāśamalabhamāna iva | rūpakopamālaṃkāraḥ ||
saṃhārabaddhakavalasyetyādi | kaḥ pumān yamasya kṛtāntasya loke saṃsāre avadhiṃ maryādāvināśam | antamityarthaḥ | prayātaḥ gataḥ | api tu na kaścitprayāta ityarthaḥ | kathaṃbhūtasya yamasya | saṃhārārthe moṭayitvā khādanārthe baddhakavalasya sajjīkṛtapañcāṅgulasya | aparaṃ kathaṃbhūtasya | paśyatoharavidheḥ paśyatoharasya caurasya vidhiranuṣṭhānaṃ yasya

Linked texts (1)