Yashastilaka 7.275
Śrutasāragani 7.275
- Language
- Sanskrit
7.275
kadācinniyatavṛttivarṇapadaprayogānubaddhaśuddhamiśritaśeṣabhāṣāprakāśitapratibheṣu paṇḍitaprakāṇḍamaṇḍalīmaṇḍanāḍambaragīrgumphasaṃrambheṣu jinajaiminika-
kāvyakṛt kavirucyate | kathaṃbhūtamagam | trimūlakam | punaḥ kathaṃbhūtamagam | dvidhotthānaṃ śabdārthalakṣaṇadvidhotthānam | pracurā-prauḍhā-paruṣā-lalitā-bhadrābhirvṛttibhiḥ pañcaśākham caturacchadaṃ catvāracchadāḥ parṇāni yasya sa caturacchadastam | tathā hi—'dvitripadā pāñcālī lāṭīyā pañca sapta vā yāvat | śabdāḥ samāsavanto bhavanti | 'yathāśaktigauḍīyā asamastapadā vaidarbhīriti caturacchadam | punaḥ kathaṃbhūtamagam | nacacchāyam | 'śṛṅgāravīrakaruṇahāsyādbhutabhayānakāḥ | raudrabībhatsaśāntāśca navaite niścitā budhaiḥ ||' punaḥ kathaṃbhūtamagam | daśabhūmim | 'audāryasamatākāntirarthavyaktiḥ prasannatā | samādhiḥ śleṣa ojaśca mādhuryasukumāratā ||' iti ślokathitaiḥ daśabhirguṇaiḥ daśabhūmim | samuccayālaṃkāraḥ ||
rājannityādi | he rājan, yeṣāṃ narendrāṇāṃ mahākavikṛtau mahākavikāvye manīṣitāni manorathā na bhavanti teṣāṃ īśvarāṇāṃ narendrāṇāṃ śrutī dvau karṇau rasanāṃ ca jihvāṃ manaśca cittaṃ vāgdevatāvihitaśāpam | kathaṃbhūtāyāṃ mahākavikṛtau | aśeṣaviṣayātiśayaprasūtau aśeṣāśca te viṣayāḥ śabdā rasā asphuṭasukhādilakṣaṇāsteṣāṃ atiśayo bhavastasya prasūtirutpattiryasyāṃ mahākavikṛtau sā tathoktā tasyām | utprekṣālaṃkāraḥ ||
kadācit kaṃsmiścidavasare paṇḍitaprakāṇḍamaṇḍalīmaṇḍanāḍambaragīrgumphasaṃrambheṣu praśastāḥ paṇḍitāḥ paṇḍitaprakāṇḍāḥ teṣāṃ maṇḍalī samūhastasyāṃ maṇḍanaṃ ābharaṇaprāyaḥ āḍambareṇa śabdānāmāṭopena yo'sau gīrgumpha upanyāsastasya saṃrambheṣu prārambheṣu parasparamasahanatayā vivādeṣu viduṣviṇo vidvāṃso vidyante yāsāṃ pariṣadāṃ tā viduṣviṇyastāsāṃ viduṣviṇīnāṃ pariṣadāṃ sabhānāṃ tārkikasamūhānāṃ cittabhittiṣu manovedikāsu ātmayaśaḥpraśastiḥ nijayaśaḥprasiddhiḥ ullilekha utkīrṇitavānaham | kathaṃbhūteṣu paṇḍitaprakāṇḍamaṇḍalīmaṇḍanāḍambaragīrgumphasaṃrambheṣu | niyatavṛttivarṇapadaprayogānubaddhaśuddhamiśritaśeṣabhāṣāprakāśitapratibheṣu vṛttiśca samāsaḥ, varṇāśca akṣarāṇi, padāni ca suptiṅantādīni prātipadikāni, niyatāni maryādībhūtāni yāni vṛttivarṇapadāni teṣāṃ prayogāḥ uccāra-
pilkaṇacaracārvākaśākyapraṇītapramāṇasaṃvīnatayā viduṣviṇīnāṃ pariṣadāṃ cittabhittiṣvātmayaśaḥpraśastīrulliekha |
Linked texts (1)
- Yaśastilaka — Somadevasūri, Sanskrit