Yashastilaka 7.75
Śrutasāragani 7.75
- Language
- Sanskrit
7.75
adyātṛptiva | yathā kṛpaṇā vayametaddānaṃ dāsyāma iti paryālocayanti paraṃ na dadati | upamālaṃkāraḥ ||
svadeśa ityādi | he rājan, bhūbhujāṃ narendrāṇāṃ svaḥ deśo yasya svadeśaḥ paro deśo yasya sa paradeśaḥ vāthavā mantrī bhavatu sacivaḥ saṃjāyatām | prārabdhakāryanirvāhasukhasiddhyā prayojanam prārabdhaṃ yatkāryaṃ tasya nirvāhe yatsukhaṃ tasya siddhiḥ prāptiḥ prārabdhakāryanirvāhasukhasiddhiḥ tayā prayojanaṃ artho vartate | arthāntaranyāsālaṃkāraḥ ||
duḥkhāyetyādi | he rājan, dehajo nijaśarīrotpanno'pi vyādhī rogo duḥkhāya bhavati | vanajauṣadhiraraṇyodbhavauṣadhirmūlādikaṃ sukhāya bhavati duḥkhaṃ spheṭayitvā sukhaṃ karoti | puṃsāṃ puruṣāṇāṃ guṇā upakārāḥ kāryakṛtaḥ kāryakāriṇo bhavanti kāryamāyānti | svaparakriyāḥ svakīyaparakīyavicāraṇāḥ bhojane bhavanti bhuktipaṅktau bhavanti | dṛṣṭāntālaṃkāraḥ ||
mantrayuddhetyādi | he bhūpa, mantrayuddhāśritaśrīṇāṃ puruṣāṇāṃ mantrayuddhena āśritā śriyo yeṣāṃ te mantrayuddhāśritaśriyasteṣāṃ nṛpāṇāṃ śastrayuddhena āyudhayuddhena kiṃ phalam | na kimapi phalam | nāmeti saṃbhāvanāyām | kaḥ sudhīḥ ko vidvān śailaṃ āroheccaḍhati | kathaṃbhūtaḥ | arkeṇa mandāravṛkṣe labdhamadhuḥ prāptakṣaudraḥ | api tu na kaścicchailamārohet | ākṣepālaṃkāraḥ, dṛṣṭāntaśca ||
akṛtvetyādi | yo nṛpo nijadeśasya rakṣāmakṛtvā vijigīṣate aparaṃ deśaṃ gṛhītumicchati sa nṛpaḥ paridhānena antarīyavastreṇa vṛttamauliḥ veṣṭitamastakaḥ pumāniva puruṣasadṛśo bhavati guhyasthānamudghāṭitaṃ karoti mastakaṃ saṃvṛṇoti tattadṛśaḥ | upamālaṃkāraḥ ||
narasyetyādi | upāyamūḍhasya narasya sāmadānabhedadaṇḍalakṣaṇaṃ caturupāyānabhijñasya 34||
Linked texts (1)
- Yaśastilaka — Somadevasūri, Sanskrit