Yashastilaka 7.80

7.80

bhujavijṛmbhitaṃ mudhā bāhuceṣṭā vṛthaiva vartate | vyastasaṃdhānārpaṃ nāropitāḥ śarāḥ bāṇāḥ manīṣitaṃ kiṃ sādhayanti | api tu na sādhayanti | ākṣepālaṃkāraḥ || ayamityādi | he nṛpa, ayaṃ pumān laghuralpīyāneṣa pumān mahān pururvartate | nayavediṣu īdṛśī cintā na bhavati | nadyāḥ saritaḥ pūrasravāt pravāhāgamanāt tīratṛṇa-drumāḥ samaṃ sadaiva yānti gacchanti śramayitvā patanti | dṛṣṭāntālaṃkāraḥ || tadāha—ekamityādi | laghugurvantaramāha—he rājan, iṣurbāṇaḥ dhanuṣmatā dhanurvedinā kṣipto mukta ekaṃ puruṣaṃ hanyāt | prājñeṇa nītivedinā puruṣeṇa matiḥ kṣiptā preritā satī garbhagatānapi hanyāt | dīpakālaṃkāraḥ || labdhā ityādi | he rājan, bhoktumāstāditumajānatāṃ avidatāṃ puṃsāṃ puruṣāṇāṃ labdhā api prāptā api śriyo lakṣmyo yānti naśyanti | ka iva | abaddhā apiṇḍīkṛtāḥ tṛṇairaveṣṭitāḥ kuñjarendrāṇāṃ hastagāḥ karaprāptāḥ pulākā iva ghurghurikā iva | upamālaṃkāraḥ || nijetyādi | he rājan, sāpatnajaṃ vairaṃ aparamātṛjaputravairaṃ te tava na vartate | tatkāraṇagarbhitaṃ viśeṣaṇamāha—kathaṃbhūtasya te | nijavaṃśaikadīpasya nijasya vaṃśasyaiko dīpa upadyotakasya | yadi sāpatnajaṃ vairaṃ nāsti tarhi tadbhūmijaṃ vairaṃ bhaviṣyati tadapi na caturantamahīnāthe tvayi catuḥsamudrāntapṛthvīpatau tvayi bhavati tadbhūmijaṃ vairaṃ kutaḥ | na kuto'pi | hetvākṣepālaṃkāraḥ || na tvayītyādi | he rājan, strījamapi strīsaṃbandhyapi etadvairaṃ tvayi bhavati na vartate | kasmāt | tatkāraṇagarbhitaṃ viśeṣaṇamāha—kathaṃbhūte tvayi | paranārīsahodare parastrībhrātṛsadṛśe | anyadapi vairaṃ tvayi na vartate, anyadapi paradhanagrahaṇādikamapi vairaṃ tvayi na