Yashastilaka 7.97

7.97

abhittvetyādi | he rājan, yo nṛpaḥ śatrusaṃghātaṃ abhittvā bhedamakṛtvā rāmavad vibhīṣaṇasya parākramate udyamaṃ karoti sa rājā tuṅgastambhasaṃlagnavīraṇākarṣakāyate tuṅgā unnatā ye stambhāḥ skandhapradeśāstaiḥ saṃlagnaḥ parasparaṃ milito yo'sau vīraṇo vaṃśavṛkṣastasya ākarṣakaḥ ātānakastuṅgastambhasaṃlagnavīraṇākarṣakaḥ sa ivācarati tuṅgastambhasaṃlagnavīraṇākarṣakāyate | upamālaṃkāraḥ || śaktihīna ityādi | he rājan, śaktihīne nṛpe matiḥ kaiva | api tu na kācidgatite | mativarjite rājani nītiśāstrasya adhijñāyake nṛpe śaktiḥ kā | api tu na kācicchaktiḥ | tasya nṛpasya dṛṣṭāntaṃ udāharaṇaṃ paṅguḥ pādavikalaḥ andhaścakṣurhīnaśca kathyatām | tathā rājā jñānavānapi śaktihīnaḥ kiṃ karoti, tathā matihīno rājā śaktimānapi kiṃ karoti | ākṣepālaṃkāraḥ, upamā ca || dūrasthānapītyādi | he bhūpāla he rājan, aripakṣiṇaḥ śatruśakuntān dūrasthānapi viprakṛṣṭānapi asmin kṣetre ujjayinyāṃ puri sthitaḥ san tvaṃ balopalamahāghoṣaiḥ balaṃ sainyaṃ upalāḥ pāṣāṇaśca mahāghoṣāḥ mahāśabdāśca taiḥ kṛtvā kṣipa preraya | kiṃvat | kṣepaṇihastavat golāgophaṇikaravat | yathā golāgophaṇisahitahastaḥ pumān narīn dūrasthānapi hantīti vākyārthaḥ | dṛṣṭāntālaṃkāraḥ || nipājīveti | he svāmin prabho, tvaṃ sthirīkṛtanijāsanaḥ sthirīkṛtaṃ niścalīkṛtaṃ nijāsanaṃ svakīyamāsanaṃ yena sa sthirīkṛtanijāsanaḥ cakraṃ sainyaṃ bhramaya kaṭakaṃ preṣaya | kimartham | dikpālapurabhājanasiddhaye dikpālāścaturdigvalayanṛpāsteṣāṃ purāṇi tānyeva bhājanāni bhojyapātrādīni sukhāmṛtādhāratvāt teṣāṃ siddhiḥ prāptistasmai dikpālapurabhājanasiddhaye | ka iva | nipājīva iva kumbhakāravat | yathā nipājīvaḥ cakraṃ bhramayan ghaṭādibhājanaprāptimān bhavati | upamārūpakālaṃkāraḥ ||