Vikramacaritra (Pandit Somasuri) 2.8
Vikramacaritra (Pandit Somasūri) 2.8
- Language
- Sanskrit
2.8
girau mayūro gagane ca megho lakṣāntare'rkaḥ salile ca padmam
lakṣadvaye glauḥ kumudāni bhūmau yayostu maitrī na tayorhindūram
mama nāyamavasaraḥ samāgantum | yathārhamupakariṣyāmi
amūlyāni ratnāni catvāri dāsyāmi | prayaccha tasmai
eṣāṃ māhātmyaṃ śṛṇu | "eṣāmidaṃ ratnaṃ yaddhanādi vastu smaryate
taddadāti | dvitīyaṃ yattu bhakṣyabhojyādikamamṛtakalpaṃ tadutpādayati | tṛtīyaṃ hastyaśvarathapādātaṃ balaṃ prajanayati | caturthaṃ divyaṃ
vastrābharaṇādikaṃ prasūte |" ityabhidhāya ratnāni dattvā samudro'ntaradhāt | tadanantaraṃ brāhmaṇastāni ratnāni gṛhītvā cirādujjayinīmagamat
atrāntare yajñaṃ samāpya rājā'vabhṛthasnānaṃ vidhāya
sarvān lokān paripūrṇamanorathānakarot | brāhmaṇo'pi rājānamavalokya maṇīnāṃ guṇānakathayat | rājā—"brāhmaṇa! yajñadakṣiṇākālamatilaṅghya samāgacchaḥ | sarvasvamarthisāt kṛtvā
kevalo'smi | atastvamevaiteṣāṃ ratnānāṃ yadekaṃ tubhyaṃ rocate
tadgṛhāṇa |" brāhmaṇaḥ—"mahārāja! ahaṃ gṛhiṇīṃ putraṃ snuṣāṃ
pṛṣṭvā sarvebhyo yadrocate tadgṛhīyām |" rājā—"tathā kuru!"
brāhmaṇo'pi svabhavanamāgatya tadvṛttāntaṃ teṣāmakathayat | tanniśa
putro'bhyabhāṣata—yadratnaṃ caturaṅgaṃ balaṃ dadāti tadvṛddhīyām
sukhena rājyamāyāti | 'pitā—prājño rājyaṃ nāpekṣeta
rāme pravrajanaṃ balerniyamanaṃ pāṇḍossutānāṃ vanaṃ
vṛṣṇīnāṃ nidhanaṃ nale ca nṛpatau rājyāt paribhraṃśanam
kārāgāraniṣevaṇaṃ ca maraṇaṃ sañcintya laṅkeśvare
dṛṣṭvā rājyaviḍambanādupagataṃ duḥkhaṃ na tadvāñchati
yasmāddhanādikaṃ labhyate tadvṛddhīyāma, tena tu sarvaṃ
labhyate | uktañca—
na tadasti jagatyasmin yadarthena na siddhyati
iti niścitya matimān dhanamekaṃ prasādhayet
Linked texts (2)
- Southern recension — Sanskrit
- Vikramārkacaritra — Nandīśayāgnika, Sanskrit