Pramāṇa · Search · About · API

Pramanamimamsa 2.1.69.4

Pramāṇamīmāṃsāvṛtti 2.1.69.4

Language
Sanskrit

2.1.69.4

pakṣadvayopapattyā'nadhyavasāyaparyavasānatvaṃ vivakṣitamityudbhāvanaprakārabheda evāyam 19 . upalabdhyā pratyavasthānamupalabdhisamā jātiḥ . yathā anityaḥ śabdaḥ prayatnānantarīyakatvāditi prayukte pratyavatiṣṭhate--na khalu prayatnānantarīyakatvamanityatve sādhanam; sādhanaṃ hi taducyate yena vinā na sādhyamupalabhyate . upalabhyate ca prayatnānantarīyakatvena vinā'pi vidyudādāvanityatvam . śabde'pi kvacidvāyuvegabhajyamānavanaspatyādijanye tathaiveti 20 . anupalabdhyā pratyavasthānamanupalabdhisamā jātiḥ . yathā tatraiva prayatnānantarīyakatvahetāvupanyaste satyāha jātivādī--na prayatnakāryaḥ śabdaḥ prāguccāraṇādastyevāsāvāvaraṇayogāttu nopalabhyate . āvaraṇānupalambhe'pyanupalambhānnāstyeva śabda iti cet; na, āvaraṇānupalambhepyanupalambhasadbhāvāt . āvaraṇānupalabdheścānupalambhādabhāvaḥ . tadabhāve cāvaraṇopalabdherbhāvo bhavati . tataśca mṛdantaritamūlakīlodakādivadāvaraṇopalabdhikṛtameva śabdasya prāguccāraṇādagrahaṇamiti prayatnakāryatvābhāvānnityaḥ śabda iti 21 . sādhya dharmanityānityatvavikalpena śabdanityatvāpādanaṃ nityasamā jātiḥ . yathā anityaḥ śabda iti pratijñāte jātivādī vikalpayati--yeyamanityatā śabdasyocyate sā kimanityā nityā veti ? . yadyanityā; tadiyamavaśyamapāyinītyanityatāyā apāyānnityaḥ śabdaḥ . athānityatā nityaiva; tathāpi dharmasya nityatvāttasya ca nirāśrayasyānupapattestadāśrayabhūtaḥ śabdo'pi nityo bhavet, tadanityatve taddharmanityatvāyogādityubhayathāpi nityaḥ śabda iti 22 . sarvabhāvānityatvopapādanena pratyavasthānamanityasamā jātiḥ .

Linked texts (1)