Pramanamimamsa 2.1.69.3
Pramāṇamīmāṃsāvṛtti 2.1.69.3
- Language
- Sanskrit
2.1.69.3
sādharmyasamā vaidharmyasamā vā yā jātiḥ pūrvamudāhṛtā saiva saṃśayenopasaṃhiyamāṇā saṃśayasamā jātirbhavati . yathā kiṃ ghaṭasādharmyāt kṛtakatvādanityaḥ śabda uta tadvaidharmyādākāśasādharmyādvā niravayavatvānnitya iti ? 14 . dvitīyapakṣotthāpanabuddhyā prayujyamānā saiva sādharmyasamā vaidharmyasamā vā jātiḥ prakaraṇasamā bhavati . tatraiva anityaḥ śabdaḥ kṛtakatvād ghaṭavaditi prayoge--nityaḥ śabdaḥ śrāvaṇatvācchabdatvavaditi udbhāvanaprakārabhedamātre sati nānātvaṃ draṣṭavyam 15 . traikālyānupapattyā hetoḥ pratyavasthānamahetusamā jātiḥ . yathā hetuḥ sādhanam . tat sādhyātpūrvaṃ paścāt saha vā bhavet ? . yadi pūrvam; asati sādhye tat kasya sādhanam ? . atha paścātsādhanam; pūrvaṃ tarhi sādhyam, tasmiṃśca pūrvasiddhe kiṃ sādhanena ? . atha yugapatsādhyasādhane; tarhi tayoḥ savyetaragoviṣāṇayoriva sādhyasādhanabhāva eva na bhavediti 16 . arthāpattyā pratyavasthānamarthāpattisamā jātiḥ . yadyanityasādharmyātkṛtakatvādanityaḥ śabdaḥ, arthādāpadyate nityasādharmyānnitya iti . asti cāsya nityenākāśādinā sādharmyaṃ niravayavatvamityudbhāvanaprakārabheda evāyamiti 17 . aviśeṣāpādanena pratyavasthānamaviśeṣasamā jātiḥ . yathā yadi śabdaghaṭayoreko dharmaḥ kṛtakatvamiṣyate tarhi samānadharmayogāttayoraviśeṣe tadvadeva sarvapadārthānāmaviśeṣaḥ prasajyata iti 18 . upapattyā pratyavasthānamupapattisamā jātiḥ . yathā yadi kṛtakatvopapattyā śabdasyānityatvam, niravayavatvopapattyā nityatvamapi kasmānna bhavati ? .
Linked texts (1)
- Pramāṇamīmāṃsā — Hemacandra, Sanskrit