Kalpah 2.2.17.8
Kalpaḥ 2.2.17.8
- Language
- Sanskrit
2.2.17.8
striyāścaiva saṃskārārthamaupāsanam . agnihotraṃ yajamānasyeti vijñāyate . anyataraṃ patnyā anyataraṃ yajamānasya . tayoryaḥ prathamaṃ mriyeta tasyāgnihotraṃ patyurjāyāyā vā . saha pramītayorubhayoḥ pratiṣedhaḥ 182 atha yadyapatnīkaḥ syādubhābhyāṃ tasya sam̐ skāra aupāsanāgnihotrābhyām 183 atha yadyagnihotreṇa patnīṃ dahati . yadekasmin yūpe dve raśane parivyayati tasmādeko dve jāye vindate yannaikām̐ raśanāṃ dvayoryūpayoḥ parivyayati tasmānnaikā dvau patī vindata iti vijñāyate . sā puṃvadbhavati sa strīvad bhavatīti vijñāyate 184 yadyāhitāgniḥ punardārān kuryādagnīnnotsṛjeyurlaukikāḥ saṃpadyeran . tasya punaragnyādheyaṃ vidyata ityā-śmarathyaḥ . punarādheyamityālekhanaḥ . punaragnyādheyamityauḍulomiḥ 185 yajamānaḥ pradhāna aupāsanaṃ ca . dra vyaṃ patnī 186 yathā śarīriṇi śarīre ca pañca vāyavo niviṣṭāḥ prāṇāpānavyānodānasamānā iti . tasya prāṇo gārhapatyo'pāno'nvāhāryapacano vyāna āhavanīya udānasamānau sabhyāva-sathyāvityeta evāgnaya iti . eta eva pañca prāṇā agnaya ādhīyante . pāṅktaṃ vā idam̐ sarvaṃ pāṅktenaiva pāṅktam̐ spṛṇotīti vijñāyate 187 yathaiśvaryabalādīśvaraḥ svān dehān parityajyānyeṣāṃ dehān praviśya punarātmadehān pratyāgachati na ca tena durjñāyate . aupāsane'gnayo niviṣṭā aupāsano yajamāne . tasmā-daupāsanānna pramaditavyam . yatharṣabha ṛṣabhāyāṃ vatsaṃ janayatyevamaupāsano-'gnihotraṃ vyāpannaṃ bhūyo janayati . aupāsanasyaivaiṣā saṃtatiryadagnihotram . tadu tathā na kuryāt . na vidyata aupāsanāgnihotrayorvivecanam . ubhayaṃ juhu-yādaupāsanamagnihotraṃ ca . athāpi vijñāyate sapta pākayajñasam̐ sthā aupāsane caturdaśāgnihotre 188