Kalpah 2.4.4

Kalpaḥ 2.4.4

Language: Sanskrit

2.4.4.1

athātaḥ pravargyakalpam̐ vyākhyāsyāmaḥ . pravargya m̐! saṃbhariṣyannamāvāsyāyāṃ paurṇamāsyāmāpūryamāṇapakṣasya vā puṇye nakṣatre so'yam̐ svavidhānaprakṛtiḥ 1 yathopadiṣṭaṃ mantrānupūrvyāddra vyairabhisaṃbandhaḥ 2 na prathamayajñe jyotiṣyukthye ca prajākāmaḥ paśukāmaḥ . prajākāmānāṃ ca bṛhaspatisavo vihitaḥ 3 vijñāyate 'paśirā vā etasya yajño yasya na pravṛñjanti 4 na dvādaśātipravṛñjyādityupadeśaḥ 5 paścādgārhapatyasya kām̐ sye camase vā dadhi gṛhītvā gāyatrīṃ chanda iti prapadya dadhikrāvṇo akāriṣamiti dadhi triḥ prāśya yuñjata iti samidhamādadhāti dīkṣitasya 6 āhutiṃ juhuyādadīkṣitasya 7 uttarato gārhapatyasya sam̐ stīrṇe catasro'bhrīḥ prayunakti khādirīm̐ vaiṇavīm̐ vaikaṅkatīmaudumbarīmaudumbaram̐ sruvaṃ cādatte sāvitreṇa devasya tveti tāṃtāmapi vohenmantram 8 uttiṣṭhetyupotthāya praitu brahmaṇaspatirityabhipravrajyāgreṇāhavanīyaṃ kṛṣṇājinamāstīrya tasminsaṃbhārā-nnivapati paścārdhānmṛdam̐ valmīkavapām̐ varāhavihataṃ pūtīkaṃ piṣṭaṃ pūrvārdhamajāpayaḥ 9 khādiryā mṛdaṃ praharati devī dyāvāpṛthivī iti .. makhāya tvetyapādāya makhasya tvetyuttarasminkṛṣṇājinānte nivapati 10 devīrvamrīriti vaiṇavyā valmīkavapāmitī yatyagra āsīditi vaikaṅkatyā varāhavihataṃ .. devī ūrjāhutī ityaudumbaryā pūtīkamindra syaujo 'sīti sruveṇājāpayasaḥ 11 agnestanūrasīti sarvebhyo'pādānebhya upanivapati yāvadāptam 12 avaśiṣṭāmukhāsaṃbhāraiḥ sam̐ sṛjya madhu tveti saṃnayati 13 piṇḍam̐ samavadānīkṛtvāyurdhehītyaśvenopaghrāpya traidhaṃ kṛtvā gharmakapāle lepaṃ nimārṣṭi 14 makhasya śiro'sīti tamabhimṛśati 15 yajñasya pade stha ityaṅguṣṭhābhyāṃ mukhaṃ karoti yāvanmedāhutibhakṣebhyaśca bhaviṣyati 16 vāyavyaprakārāntr! yuddhau mahāvīrānkaroti gāyatro'sīti prathamaṃ traiṣṭubho'sīti dvitīyaṃ jāgato'sīti tṛtīyam̐ sarvānvā sarvaiḥ 17 makhasya rāsnāsīti rāsnāṃ karīti dvyaṅgule'dhastā-ddvārasya 18 sūryasya haraseti sikatāsu pratiṣṭhāpanam 19 avaśiṣṭāyā mṛdo dogdhriye ukhe karoti śakaṭīprakāre hrasīyasīmanyām̐ varṣīyasīmanyāmā uyasthālīṃ gharmeṣṭakāṃ catvāri rauhiṇakapālāni dve lakṣaṇavatī . lekhanavelāyāṃ likhati . mārjanavelāyāṃ mārjayati 20 yadā niṣṇātāḥ śoṣaṇena bhavantyathainānudīco'ṅgārānupohya vṛṣṇa ityaśvaśakena kharadeśe dhūpayati . pūrvo vā garto vyākhyātaḥ . pacanaṃ cottarato gārhapatyasyottarataḥpurastāddevayajanasya vā 21 abhribhiḥ śalaparicāyyaṃ paricityāgnimanthena pacedgārhapatyādvārciṣa ityādīpanaḥ 22 abhīmāṃ mahinā divaṃ mitrasya carṣaṇīdhṛta ityetābhyāmupacarati . yatra kvacopacaredetābhyāmevopacaret 23 yadā niṣṇātāḥ pacanena bhavantya-thainānudagbhasmāpohati vyardhayāmītyabhicaransamardhayāmītyanabhicaran 24 deva-stvetyudvāsanam 25 sūryasya tvetyanvīkṣaṇam 26 ṛjave tvetyucchrayaṇam 27 idamahamamumāmuṣyāyaṇamitiprabhṛtibhirekaikena paryāyeṇaikaikaṃ mahāvīraṃ darbhaistriḥ parimārṣṭi 28 chṛṇattu tvā vāgitiprabhṛtibhirekaikamajāpayasāchṛṇatti 29 āsandyāṃ kṛṣṇājinamāstīrya deva puraścareti tasyāṃ mahāvīrānkhādayatyaparamaparaṃ pūrvaṃpūrva m̐! vottaramuttaram̐ vā tasyāṃ ca parigharmyāṇi 30 darbhaiḥ prachādya kṛṣṇājinena ca dīkṣitasaṃ careṇātihṛtya dakṣiṇata āhavanīyasyāsandīmupakṛṣya namo vāca ityoṣadhipāṇirmārjayate 31 mahāvīreṣveva mantraprayogaḥ 32 prajākāmo nekṣeta prajākāmo nekṣeta 33 4.1.1

2.4.4.2

pūrva upasatprayogaḥ 1 sa upakalpayate sauvarṇarājatau rukmau śātamānikāvupa-diṣṭāvaudumbaraṃ dārumayam̐ sapta samidhaḥ . trayodaśa vaikaṅkatyo . bāhumātrā dhavitradaṇḍāstrayo vaiṇavāgrāṇyanudālya teṣu prādeśamātrāṇi kṛṣṇā-jinapuṭānyupakarṣati . srucau dve'nudupte . parigrāhāvupayāmaḥ saumikyāsandī mauñjo vedaḥ saumiko vā haraṇam̐ vyākhyātam 2 uttarato gārhapatyasya sikatānāṃ kharaṃ karotyuttarato'nyamāhavanīyasyottarataḥpurastādbahiradhinirṇejanīyam 3 saṃprasārya dvārāṇi pracarati pariśrayaṇāvṛtā 4 vihāraṃ paristīrya dakṣiṇato brahmayajamānābhyāṃ patnyā udgātre ca paścāddhotre tridhātūpastṛṇāti 5 agreṇa gārhapatyaṃ bahirvedi pātrebhyaḥ saṃstīrya pātrāṇi prayunakti sruvaṃ jyeṣṭhaṃ mahāvīraṃ parigrāhāvupayāmaṃ dhavitrāṇi nidāne dogdhryau methīmabhidhānīmājyasthālī-maparāṇi ca parigharmyāṇi srukkapāle'nudupte rukmau vedapralavānvedam̐ samidhaḥ 6 vedapralavāṇāṃ pavitre kurute darbhapavitre iti 7 agreṇa gārhapatyamantarvedi prokṣaṇīnāmāvṛtā prokṣaṇīḥ sam̐ skṛtya paścādgārhapatyasya gāyatrīṃ chanda iti prapadyanta ṛtvijo yajamānaśca 8 upotthāyoccaiḥ pravargyeṇa pracaranti 9 brahmanpracariṣyāmo hotargharmamabhiṣṭuhyudgātaḥ sāmāni gāyeti preṣyati 10 yajuryuktamityanujñāto brahmaṇā deva puraścareti trirmahāvīram prokṣya pātrāṇi prokṣati samidhaḥ kharau ca 11 vedamantardhāya sāvitreṇa mahāvīramādatte tūṣṇīm̐ sruvamājyasthālīm 12 paścādgārhapatyasya tūṣṇīmājya m̐! sam̐ skṛtyāyuṣe svāhetiprabhṛtibhiḥ sruveṇa gārhapatye juhoti 13 vedena mahāvīraṃ triḥ parimārṣṭi .. yamāya tveti budhnaṃ makhāya tveti madhyam̐ sūryasya harase tvetyagram 14 devastvā saviteti mahāvīre sarpirānayati 15 pṛthivyā iti rājatam̐ rukmamadhastātkharasyopakarṣati 16 arciṣe tvetiprabhṛtibhirviṣvagagrānvedapralavānādīpyārcirasīti tairmahāvīramupajvāla-yati 17 sūryasya tapastapa iti tānkhare sādayati 18 añjantītyaktvā sam̐ sīdasveti teṣu mahāvīraṃ pratiṣṭhāpayati 19 anādhṛṣṭetiprabhṛtibhiḥ prāde-śenādhyadhi pratidiśaṃ pradakṣiṇaṃ mahāvīram̐ sarvato vyuddiśati .. manoriti dakṣiṇataḥprācīnaṃ bhūmyām 20 cidasīti gārhapatyādaṅgārānabhyūhati 21 svāhā marudbhya iti sarvataḥ pariśrayati 22 māsītiprabhṛtibhirdvādaśabhirvaikaṅkatībhi-rdvābhyāṃdvābhyām̐ śalaparicāyyaṃ paricitya trayodaśyām̐ rukmaṃ pratimucya mahāvīram̐ sarpiṣaḥ pūrayitvāntarikṣasyāntardhirasīti tayā mahāvīramapidadhāti 23 arha-nbibharṣītyupatiṣṭhanta ṛtvijo yajamānaśca 24 gāyatramasītyetairdhavitrāṇyādatte 25 tairmahāvīramupavījayati madhviti triravācīnaṃ jinveti trirūrdhvamapi vā jinveti triravācīnaṃ madhviti trirūrdhvam 26 teṣāṃ traiṣṭubhajāgate pratiprasthātre prayachati pratiprasthātā jāgatamāgnīdhrāya 27 pari tvā girvaṇo gira iti śrutvā prāṇo'sītyadhvaryuprathamā dhūnvantaḥ pradakṣiṇaṃ mahāvīraṃ triḥ pariyanti . vaikalpi-kaścaturtha .. āyuṣṭa iti yajamānaḥ 28 śukraṃ ta iti śrutvā samidhamagnau prahṛtya rukmaṃ pātr! yāṃ nidadhāti 29 ata ūrdhvamadhvaryuḥ praṇave praṇava ājyena gharma m̐! rocayate 30 samyaksamyañca iti śrutvā sarve dhūnvanta ā pavitravatyāḥ 31 etasminkāle pratiprasthātā piṣṭānām̐ rauhiṇau nirvapati . tūṣṇīṃ puroḍāśau kṛtvā saṃskṛtya grāvāṇeti śrutvānuduptayorāsādayati 32 īḻe dyāvāpṛthivī iti śrutvottareṇa mahāvīraṃ gatvā haviṣpathena dakṣiṇaṃ paridhisaṃdhiṃ pratyavasthā-payatyuttaramanyam 33 yābhiḥ kṛśānumiti śrutvāgnīdhraprathamā dhūnvantaḥ prasavyaṃ mahāvīraṃ triḥ pariyanti 34 apnasvatīmiti śrutvā rucito dharma iti preṣyati 34 daśa prācīriti sarvata upatiṣṭhanta ṛtvijo yajamānaśca 36 tvaṣṭrimantastveti yajamānaḥ patnyā sahāvekṣate 37 4.1.2

2.4.4.3

sāvitreṇa nidāne ādatte tūṣṇīṃ dogdhrīṃ methīm 1 abhidhānīmādāyeḍā ehīti trirahanyahanyupām̐ śvāhvayati 2 pūrvayā dvārā niḥsṛtyā sāviti triruccairyaste stana ityāhvayati 3 uttarataḥ pṛṣṭhyādeśasya methīṃ nihatya tasyāṃ nibadhnāti 4 adityā uṣṇīṣamasītyabhinidadhānaḥ 5 pūṣā tvetyupasarjane 6 bāyurasī-tyāvrajataḥ 7 gharmāya tvetyuccham̐ ṣaṇe 8 adityā rāsnāsīti nidīyamāne 9 bṛhaspatiṣṭvopasīdatvityupasīdati 10 dānavaḥ stha peravaḥ stheti stanānsaṃmṛśati 11 aśvibhyāmiti dohane 12 etasminkāle pratiprasthātā tūṣṇīṃ dogdhrīmajāṃ pinvati 13 uttiṣṭheti śrutvopa mehītyāvrajataḥ 14 ā gharme siñcasveti śrutvā madhu havirasīti dogdhryā mahāvīra ānayati 15 etena dharmeṇa vyatyāsaṃ triradhvaryustriḥ pratiprasthātā 16 tūṣṇīṃ pratiprasthātādhvaryupātre sarvamānīya śeṣamādhāya gāyatro'sīti parigrāhāvādatte .. jāgato'sītyupayāmam 17 dyāvāpṛthivībhyāṃ tvā parigṛhṇāmīti parigṛhyāntarikṣeṇopayachāmītyupayāme niyachati 18 devānāmiti dhārayamāṇo japati 19 divispṛgiti yathālokaṃ niyachati 20 tejo'sīti saptadaśa preṅkhaṇe 21 divi dhā ityupotthāya devam̐ savitāramityabhipravrajya nāke suparṇamiti śrutvā viśvā āśā iti dakṣiṇātikrāmati 22 viśvāndevānayāḍiheti yajamānam̐ vācayati 23 sthānaṃ gatvāśrāvayati 24 pratyāśrute gharmasya yajeti preṣyati 25 aśvinā gharmamiti nigadya vaṣaṭkṛte na sarvaṃ juhoti .. svāhendrā ya vaṣaḍityanuvaṣaṭkṛte 26 etasminkāle pratiprasthātāhaḥ ketuneti rauhiṇau juhoti purastādanyam̐ vaṣaṭkārasya purastādanyamanuvaṣaṭkārasya 27 svāhākṛtasya gharmasyeti yaja-mānam̐ vācayati 28 iṣa pratiprasthātā dogdhryā mahāvīra ānayati 29 tviṣe tvā dyumnāya tvendri yāya tvā bhūtyai tvā svāheti pratidiśam̐ sarvato vyuttārayati 30 gharmo'sītyupayāme śeṣamānīyāmuṣmai tveti mahāvīraṃ khare sādayati . yaṃ dviṣyāttasya nāma gṛhṇīyāttūṣṇīmanabhicaran 31 upayāme-'ñjansamidha ādadhāti pūṣṇa iti pañcabhiḥ 32 ṣaṣṭhīmupayāme 'nuduptayoḥ parigrā-hayormahāvīre'ktām̐ rudrā ya rudra hotre svāhetyuttarapūrvasyāṃ diśi pravidhyāya upaspṛśyānaktāmādāyāpīparo māhna iti samidhamādadhāti 33 hutam̐ haviriti prātaragnihotradharmeṇa juhoti 34 aśyāma te deva gharmeti samupahūya bhakṣaya-ntyṛtvijo yajamānaśca . prāṇabhakṣeṇādīkṣitā bhakṣayanti 35 upayāma-madhinirṇejanīye prakṣālya ninayanaprabhṛti siddhamā bhakṣaṇāt 36 āyurdā iti rukmavatībhirantarvedi mārjayante 37 parigrāhābhyāṃ mahāvīramādāya sam̐ sādyamā-nāyānubrūhītyanuvācayati 38 aparamaparaṃ pūrvaṃpūrva m̐! vottaramuttaram̐ vā tasyāṃ ca parigharmyāṇi . svāhā tvā sūryasya raśmibhya iti darbhaiḥ prachādya kṛṣṇājinena ca dīkṣitasaṃcareṇātihṛtya dakṣiṇata āhavanīyāsyāsandīmupakṛṣya namo vāca ityoṣadhipāṇayo'dhinirṇejanīye mārjayante 39 iḍāyāspadamasīti prādeśaiḥ pratyaksavyairloṣṭānyupāsyanti 40 apa upaspṛśya pṛthivī śāntirityabhyu-kṣyodvayaṃ tamasasparītyādityamavekṣate 41 mitrasyeti prekṣamāṇasamīkṣaṇe 42 brahmaṇa upastaraṇamasīti mārjanānyavasṛjya vāmadevyaṃ japitvā pañcaindrī ṃ! japitvā svasti na indro vṛddhaśravā āpo hi ṣṭheti śāntikarmaṇa āntādanuvākasya 43 etena dharmeṇāparāhṇiko vyākhyāto'nyayoḥ kapālayo rauhiṇayoḥ 44 rātririti rauhiṇastomaḥ 45 apīparo mā rātr! yā iti samidhamādadhāti 46 hutam̐ haviriti sāyamagnihotradharmeṇa juhoti 47 svāhā tvā nakṣatrebhya iti prachādya śaṃ no vāta ityabhyastamite homaḥ 48 etena dharmeṇa triruvarutko vyākhyāto . 'hanya-hanyekaiko mahāvīro bhavati 49 etena dharmeṇa ṣaḍupasatko vyākhyāto . dvyahaṃdvyahamekaiko mahāvīro bhavati 50 etena dharmeṇa dvādaśopasatko vyākhyātaścaturahaṃcaturahamekaiko mahāvīro bhavati mahāvīro bhavati 51 4.1.3

2.4.4.4

athāta utsādanam 1 upayāmaṃ dadhigharmāya nidadhāti 2 kharāvantarīkṛtya sam̐ vapatyayutaṃ bahiradhinirṇejanīyam 3 saṃpraiṣaḥ sakṛduttareṇa vedīmāharatyṛtvijāṃ gatyā 4 agreṇāhavanīyamāsandīmavasthāpya tasyāṃ mahāvīrānnidadhātyaparamaparaṃ pūrvaṃpūrva m̐! vottaramuttaram̐ vā tasyāṃ ca parigharmyāṇi 5 paścādāhavanīyasya gāyatrīṃ chanda iti prapadyanta ṛtvijo yajamānaśca 6 paśūnāṃ jyotirasīti mahāvīre sarpirānayatyuttarābhyāṃ madhudadhītarayoḥ 7 ājyam̐ sam̐ skṛtya darbhakūrcānādīpyā-syadaghne dhārayamāṇo gharma yā te divi śugiti juhotyuttarābhyāṃ nābhidaghnajā-nudaghnayoḥ 8 anvadya na ityupaviśati 9 pūṣṇa iti pañcāhutīrjuhotyuttarābhyāṃ pratidiśaṃ pratyeti 10 upotthāyodgātaḥ sāma gāyeti preṣyati prastotariti vā . tasya sarve nidhanamupayanti 11 anvadya no anumarinvidanumata iti sarve japanti 42 brahmaṇastvā paraspāyā ityanuniṣkrāmati .. prāṇasya tveti samayārdhe dvitīyaṃ .. divastveti prāpya tṛtīyam 13 apa dveṣa iti cātvā-le'dhinirṇejanīyaṃ pratiṣṭhāpyāpa upaspṛśyottarata uttaravedeḥ svayamātṛṇṇāyā vā kharau nyupya puruṣākṛtim̐ vidadhātyādityākṛtim̐ vā 14 vyuhyāvokṣyāva-kāmāstīrya tasyām̐ vyāhṛtibhirhiraṇyaśakaleṣu mahāvīrānsādayatyaparamaparaṃ pūrvaṃpūrva m̐! vottaramuttaram̐ vā tasyāṃ ca parigharmyāṇi 15 dadhnaḥ pātrāṇi pūrayitvābhito nidadhāti 16 vedaṃ pramucyābhitaḥ sam̐ stṛṇāti 17 darbhaiḥ prachādya kṛṣṇājinena ca catuḥsraktirityāsandyābhivikramayati 18 gharmaitatte kṛtamityupatiṣṭhanta ṛtvijo yajamānaśca .. vyasāviti ca yaṃ dviṣyāttasya nāma gūhṇīyāttūṣṇī-manabhicaran 19 valguriti pariṣecanam̐ samudra sya tvāvakayā himasya tvā jarāyuṇeti ca 20 punarūrjā saha rayyā nivartasvetyuktvāvartate 21 etasmi-nkāle yajamāna uttarata uttaravedeḥ prāṅmukha ūrdhvastiṣṭhansumitrā na ityapo 'ñjalinā gṛhītvā durmitrā iti prācīrbahirvedi nirasyati 22 trireṣa kalpaḥ pariṣicyamāne 23 apa upaspṛśya vārṣāharam̐ sāma gāyeti preṣyati 24 pariṣikta iṣṭāhotrīyam 25 pariṣikte rantirnāmāsīti gandharvanāmabhiḥ sarvata upatiṣṭanta ṛtvijo yajamānaśca 26 etattvaṃ deva gharmeti yajamānaḥ 27 idamahamāvarta ityuktvāvartate 28 namo devebhya iti namaskaroti 29 punarūrjā saha rayyā nivartasveti pratiparyāvartate 30 ājyasthālīm̐ sruvaṃ cādāya śyaitam̐ sāma gāyeti preṣyati 31 āvrajangāyate . tasya yajamāno nidhanamupaiti 32 idam̐ viṣṇuriti padalobhanaḥ 33 tvamagne gṛhapatiriti dvābhyāṃ gārhapatyamupatiṣṭhate 34 pra tadviṣṇuriti homa .. imamū ṣu tvamasmākamiti dvitīyo . vyāhṛtibhiścatvāraḥ 35 vāmadevyam̐ sāma gāyeti preṣyati 36 ājyasthālīm̐ sruvaṃ ca dadhnaḥ pūrayitvāsandīmupakṛṣya namo vāca ityoṣadhipāṇayaścātvāle mārjayante 37 yadi mahāvīra upadasyetpra vāṃ dam̐ sām̐ sītyupadasta āpyāyyamānaḥ 38 yadi mahāvīro bhidyeta mā no gharma hvarita ityetābhyāṃ pratyṛcamāhutīrjuhuyādvyāhṛtibhiśca 39 vyākhyātaṃ karaṇam 40 dharmaḥ śira iti yathākālaṃ gharmeṣṭakāmupadadhāti 41 pūṣṇa āghṛṇaye svāheti yathākālam̐ svayameva pañcāhutīrjuhoti 42 ugraśca bhīmaśceti yathākālamaraṇye'nuvākyo gaṇo gaṇaḥ 43 4.1.4

2.4.4.5

athāto dadhigharmeṇa caranti 1 mādhyaṃdine savane grahānsaṃmṛśyopayāmaṃ darbhaiḥ prakṣālya paścādāgnīdhrīyasya gāyatrīṃ chanda iti prapadyanta ṛtvijo yajamānaśca 2 hotarvadasvetyuktvā jyotirasītyupayāme dadhyānīya śrātam̐ haviḥ śrātaṃ devebhya iti preṣyati 3 yadi śrāto juhotana yadyaśrāto mamattaneti śrutvā sthānaṃ gatvāśrāvayati 4 pratyāśrute dadhigharmasya yajeti preṣyati 5 yamindra miti pratinigadya vaṣaṭkṛte na sarvaṃ juhoti .. tābhyām̐ svāhā vaṣaḍityanuvaṣaṭkṛte 6 upayāme bhakṣam̐ harati 7 sado gatvopahūtāpahvayasvetyuktvopahūtā upahvayaghvamiti vā 8 bhūrbhuvaḥ svarmayi tyaditi bhakṣayanti 9 gharmamupayāmaṃ mārjālīye darbhaiḥ prakṣālya dadhnā pūrayitvodasya śuṣmādityāhavanīya ādadhāti 10 uttame'hanyahargaṇāḥ 11 namo vāca ityoṣadhipāṇayaścātvālānte mārjayante 12 4.1.5

2.4.4.6

athāsurigavyaḥ 1 vijre vikṣipe vidhama iti tisro vijra ehītyaṣṭau 2 yaṃ dviṣyāttasya gavāṃ madhye vijre vikṣipe vidhama ityāhūya prāgudayānniṣkramya dakṣiṇato grāmasya paścādvā śucau deśe svakṛta iriṇe'gniṃ prajvālya kṛṣṇāyāḥ kṛṣṇānām̐ vrīhīṇām̐ payasi sthālīpākam̐ śrapayitvā . tasminnupasamādhāya parisamuhya paryukṣya śaraiḥ paristīryā sṛṅmukha iti sthālīpākasya hutvā . prāksviṣṭakṛtaḥ śarabhṛṣṭinā dakṣiṇasyorordeśasya savyamasyāṅge dakṣiṇā niḥkāsya sthalam 3 vṛkṣamāruhya grāmaṃ nagaraṃ janapadam̐ vā yaṃ dviṣyāttaṃ dhruvorityavekṣeta sa sadyo vinaśyati 4 udvayaṃ tamasasparītyādityamavekṣate 5 pratyetya namo vāca ityoṣadhipāṇirmārjayate mārjayate 6 4.1.6

2.4.4.7

avāntaradīkṣāmupaiṣyannudagayane jyautsne puṇye nakṣatre'nyatra navamyāḥ prāgastamayānniṣkramyottarato grāmasya purastādvā śucau deśe'hatena vāsasā pariṇaddhaḥ sarvarātraṃ tiṣṭhetstrīśūdra manabhibhāṣamāṇaḥ 1 śvobhūte'gnim̐ sūryaṃ gām̐ hiraṇyaṃ brāhmaṇamudakām̐ syaṃ ca kanyāṃ patikāmāmiti nidarśayet 2 tatraivāgnimupasamādhāya caityasyāśvatthasyādrā rśca!tasraḥ samidhaḥ stibhigavatīḥ sahapalāśāḥ prādeśamātrīḥ sarpiṣi paryastāḥ pṛthivī samiditi svāhākārāntābhirādadhāti 3 agne vratapata iti vrataṃ pradāyāditaḥ pañcavim̐ śatimanuvākānanuvācayet 4 pariṇahanaṃ gāṃ kām̐ syaṃ ca gurave dadyāt 5 na naktaṃ bhuñjīta . yadi bhuñjītāpajvalitaṃ bhuñjīta 6 ahastiṣṭhedrā trāvāsīnaḥ . parvasu caivam̐ syāt 7 evam̐ yuktaḥ sam̐ vatsaraṃ carettrīnpañca sapta vā . traividyakaṃ ca caret 8 samāpte ca tānyutsṛjya namo vāca ityoṣadhipāṇirmārjayate mārjayate 9 4.1.7

2.4.4.8

āraṇyam̐ svādhyāyamadhyeṣyamāṇa udagayane jyautsne śukriyaṃ pūrvāhṇe na naktaṃ na bhuktvā na yāme na śoṇitaṃ dṛṣṭvāmam̐ vā mām̐ samanyadvāmedhyaṃ parvasu ca pratiṣiddham 1 prāgastamayāddhaviṣyamannamupayuñjānaḥ 2 prāgudayānniṣkramyottarato grāmasya purastādvā śucau deśe viṣṭarapāṇayo'bhimukhāstadanucakṣuṣo yathākālam̐ svādhyā-yamadhītya namo vāca ityoṣadhipāṇayo mārjayante 3 sarvatra rahasyamantraprayoge pratipattirmārjanaṃ ca pratipattirmārjanaṃ ca 4 4.1.8
iti mānavasūtre pravargyakalpaḥ samāptaḥ

Linked texts (1)

Mānavaśrautasūtra — Sanskrit