Kalpah 2.4.4.1
Kalpaḥ 2.4.4.1
- Language
- Sanskrit
2.4.4.1
athātaḥ pravargyakalpam̐ vyākhyāsyāmaḥ . pravargya m̐! saṃbhariṣyannamāvāsyāyāṃ paurṇamāsyāmāpūryamāṇapakṣasya vā puṇye nakṣatre so'yam̐ svavidhānaprakṛtiḥ 1 yathopadiṣṭaṃ mantrānupūrvyāddra vyairabhisaṃbandhaḥ 2 na prathamayajñe jyotiṣyukthye ca prajākāmaḥ paśukāmaḥ . prajākāmānāṃ ca bṛhaspatisavo vihitaḥ 3 vijñāyate 'paśirā vā etasya yajño yasya na pravṛñjanti 4 na dvādaśātipravṛñjyādityupadeśaḥ 5 paścādgārhapatyasya kām̐ sye camase vā dadhi gṛhītvā gāyatrīṃ chanda iti prapadya dadhikrāvṇo akāriṣamiti dadhi triḥ prāśya yuñjata iti samidhamādadhāti dīkṣitasya 6 āhutiṃ juhuyādadīkṣitasya 7 uttarato gārhapatyasya sam̐ stīrṇe catasro'bhrīḥ prayunakti khādirīm̐ vaiṇavīm̐ vaikaṅkatīmaudumbarīmaudumbaram̐ sruvaṃ cādatte sāvitreṇa devasya tveti tāṃtāmapi vohenmantram 8 uttiṣṭhetyupotthāya praitu brahmaṇaspatirityabhipravrajyāgreṇāhavanīyaṃ kṛṣṇājinamāstīrya tasminsaṃbhārā-nnivapati paścārdhānmṛdam̐ valmīkavapām̐ varāhavihataṃ pūtīkaṃ piṣṭaṃ pūrvārdhamajāpayaḥ 9 khādiryā mṛdaṃ praharati devī dyāvāpṛthivī iti .. makhāya tvetyapādāya makhasya tvetyuttarasminkṛṣṇājinānte nivapati 10 devīrvamrīriti vaiṇavyā valmīkavapāmitī yatyagra āsīditi vaikaṅkatyā varāhavihataṃ .. devī ūrjāhutī ityaudumbaryā pūtīkamindra syaujo 'sīti sruveṇājāpayasaḥ 11 agnestanūrasīti sarvebhyo'pādānebhya upanivapati yāvadāptam 12 avaśiṣṭāmukhāsaṃbhāraiḥ sam̐ sṛjya madhu tveti saṃnayati 13 piṇḍam̐ samavadānīkṛtvāyurdhehītyaśvenopaghrāpya traidhaṃ kṛtvā gharmakapāle lepaṃ nimārṣṭi 14 makhasya śiro'sīti tamabhimṛśati 15 yajñasya pade stha ityaṅguṣṭhābhyāṃ mukhaṃ karoti yāvanmedāhutibhakṣebhyaśca bhaviṣyati 16 vāyavyaprakārāntr! yuddhau mahāvīrānkaroti gāyatro'sīti prathamaṃ traiṣṭubho'sīti dvitīyaṃ jāgato'sīti tṛtīyam̐ sarvānvā sarvaiḥ 17 makhasya rāsnāsīti rāsnāṃ karīti dvyaṅgule'dhastā-ddvārasya 18 sūryasya haraseti sikatāsu pratiṣṭhāpanam 19 avaśiṣṭāyā mṛdo dogdhriye ukhe karoti śakaṭīprakāre hrasīyasīmanyām̐ varṣīyasīmanyāmā uyasthālīṃ gharmeṣṭakāṃ catvāri rauhiṇakapālāni dve lakṣaṇavatī . lekhanavelāyāṃ likhati . mārjanavelāyāṃ mārjayati 20 yadā niṣṇātāḥ śoṣaṇena bhavantyathainānudīco'ṅgārānupohya vṛṣṇa ityaśvaśakena kharadeśe dhūpayati . pūrvo vā garto vyākhyātaḥ . pacanaṃ cottarato gārhapatyasyottarataḥpurastāddevayajanasya vā 21 abhribhiḥ śalaparicāyyaṃ paricityāgnimanthena pacedgārhapatyādvārciṣa ityādīpanaḥ 22 abhīmāṃ mahinā divaṃ mitrasya carṣaṇīdhṛta ityetābhyāmupacarati . yatra kvacopacaredetābhyāmevopacaret 23 yadā niṣṇātāḥ pacanena bhavantya-thainānudagbhasmāpohati vyardhayāmītyabhicaransamardhayāmītyanabhicaran 24 deva-stvetyudvāsanam 25 sūryasya tvetyanvīkṣaṇam 26 ṛjave tvetyucchrayaṇam 27 idamahamamumāmuṣyāyaṇamitiprabhṛtibhirekaikena paryāyeṇaikaikaṃ mahāvīraṃ darbhaistriḥ parimārṣṭi 28 chṛṇattu tvā vāgitiprabhṛtibhirekaikamajāpayasāchṛṇatti 29 āsandyāṃ kṛṣṇājinamāstīrya deva puraścareti tasyāṃ mahāvīrānkhādayatyaparamaparaṃ pūrvaṃpūrva m̐! vottaramuttaram̐ vā tasyāṃ ca parigharmyāṇi 30 darbhaiḥ prachādya kṛṣṇājinena ca dīkṣitasaṃ careṇātihṛtya dakṣiṇata āhavanīyasyāsandīmupakṛṣya namo vāca ityoṣadhipāṇirmārjayate 31 mahāvīreṣveva mantraprayogaḥ 32 prajākāmo nekṣeta prajākāmo nekṣeta 33 4.1.1