Kalpah 2.4.4.2
Kalpaḥ 2.4.4.2
- Language
- Sanskrit
2.4.4.2
pūrva upasatprayogaḥ 1 sa upakalpayate sauvarṇarājatau rukmau śātamānikāvupa-diṣṭāvaudumbaraṃ dārumayam̐ sapta samidhaḥ . trayodaśa vaikaṅkatyo . bāhumātrā dhavitradaṇḍāstrayo vaiṇavāgrāṇyanudālya teṣu prādeśamātrāṇi kṛṣṇā-jinapuṭānyupakarṣati . srucau dve'nudupte . parigrāhāvupayāmaḥ saumikyāsandī mauñjo vedaḥ saumiko vā haraṇam̐ vyākhyātam 2 uttarato gārhapatyasya sikatānāṃ kharaṃ karotyuttarato'nyamāhavanīyasyottarataḥpurastādbahiradhinirṇejanīyam 3 saṃprasārya dvārāṇi pracarati pariśrayaṇāvṛtā 4 vihāraṃ paristīrya dakṣiṇato brahmayajamānābhyāṃ patnyā udgātre ca paścāddhotre tridhātūpastṛṇāti 5 agreṇa gārhapatyaṃ bahirvedi pātrebhyaḥ saṃstīrya pātrāṇi prayunakti sruvaṃ jyeṣṭhaṃ mahāvīraṃ parigrāhāvupayāmaṃ dhavitrāṇi nidāne dogdhryau methīmabhidhānīmājyasthālī-maparāṇi ca parigharmyāṇi srukkapāle'nudupte rukmau vedapralavānvedam̐ samidhaḥ 6 vedapralavāṇāṃ pavitre kurute darbhapavitre iti 7 agreṇa gārhapatyamantarvedi prokṣaṇīnāmāvṛtā prokṣaṇīḥ sam̐ skṛtya paścādgārhapatyasya gāyatrīṃ chanda iti prapadyanta ṛtvijo yajamānaśca 8 upotthāyoccaiḥ pravargyeṇa pracaranti 9 brahmanpracariṣyāmo hotargharmamabhiṣṭuhyudgātaḥ sāmāni gāyeti preṣyati 10 yajuryuktamityanujñāto brahmaṇā deva puraścareti trirmahāvīram prokṣya pātrāṇi prokṣati samidhaḥ kharau ca 11 vedamantardhāya sāvitreṇa mahāvīramādatte tūṣṇīm̐ sruvamājyasthālīm 12 paścādgārhapatyasya tūṣṇīmājya m̐! sam̐ skṛtyāyuṣe svāhetiprabhṛtibhiḥ sruveṇa gārhapatye juhoti 13 vedena mahāvīraṃ triḥ parimārṣṭi .. yamāya tveti budhnaṃ makhāya tveti madhyam̐ sūryasya harase tvetyagram 14 devastvā saviteti mahāvīre sarpirānayati 15 pṛthivyā iti rājatam̐ rukmamadhastātkharasyopakarṣati 16 arciṣe tvetiprabhṛtibhirviṣvagagrānvedapralavānādīpyārcirasīti tairmahāvīramupajvāla-yati 17 sūryasya tapastapa iti tānkhare sādayati 18 añjantītyaktvā sam̐ sīdasveti teṣu mahāvīraṃ pratiṣṭhāpayati 19 anādhṛṣṭetiprabhṛtibhiḥ prāde-śenādhyadhi pratidiśaṃ pradakṣiṇaṃ mahāvīram̐ sarvato vyuddiśati .. manoriti dakṣiṇataḥprācīnaṃ bhūmyām 20 cidasīti gārhapatyādaṅgārānabhyūhati 21 svāhā marudbhya iti sarvataḥ pariśrayati 22 māsītiprabhṛtibhirdvādaśabhirvaikaṅkatībhi-rdvābhyāṃdvābhyām̐ śalaparicāyyaṃ paricitya trayodaśyām̐ rukmaṃ pratimucya mahāvīram̐ sarpiṣaḥ pūrayitvāntarikṣasyāntardhirasīti tayā mahāvīramapidadhāti 23 arha-nbibharṣītyupatiṣṭhanta ṛtvijo yajamānaśca 24 gāyatramasītyetairdhavitrāṇyādatte 25 tairmahāvīramupavījayati madhviti triravācīnaṃ jinveti trirūrdhvamapi vā jinveti triravācīnaṃ madhviti trirūrdhvam 26 teṣāṃ traiṣṭubhajāgate pratiprasthātre prayachati pratiprasthātā jāgatamāgnīdhrāya 27 pari tvā girvaṇo gira iti śrutvā prāṇo'sītyadhvaryuprathamā dhūnvantaḥ pradakṣiṇaṃ mahāvīraṃ triḥ pariyanti . vaikalpi-kaścaturtha .. āyuṣṭa iti yajamānaḥ 28 śukraṃ ta iti śrutvā samidhamagnau prahṛtya rukmaṃ pātr! yāṃ nidadhāti 29 ata ūrdhvamadhvaryuḥ praṇave praṇava ājyena gharma m̐! rocayate 30 samyaksamyañca iti śrutvā sarve dhūnvanta ā pavitravatyāḥ 31 etasminkāle pratiprasthātā piṣṭānām̐ rauhiṇau nirvapati . tūṣṇīṃ puroḍāśau kṛtvā saṃskṛtya grāvāṇeti śrutvānuduptayorāsādayati 32 īḻe dyāvāpṛthivī iti śrutvottareṇa mahāvīraṃ gatvā haviṣpathena dakṣiṇaṃ paridhisaṃdhiṃ pratyavasthā-payatyuttaramanyam 33 yābhiḥ kṛśānumiti śrutvāgnīdhraprathamā dhūnvantaḥ prasavyaṃ mahāvīraṃ triḥ pariyanti 34 apnasvatīmiti śrutvā rucito dharma iti preṣyati 34 daśa prācīriti sarvata upatiṣṭhanta ṛtvijo yajamānaśca 36 tvaṣṭrimantastveti yajamānaḥ patnyā sahāvekṣate 37 4.1.2