Viyahapannatti v5.p16

v5.p16

'logapaīve'tti lokasya-viśiṣṭatiryagnarāmararūpasyā''ntaratimiranirākaraṇena prakṛṣṭaprakāśakāritvātpradīpa iva pradīpaḥ, idaṃ viśeṣaṇaṃ draṣṭa lokamāśrityoktam, atha śyaṃ āmāśrityāha || logapañjoyagare'tti, lokasya-lokyataiti lokaḥ anayāvyutpattyā lokālokasvarūpasya samastavastustomasvabhāvasyākhaṇḍamārtaṇḍamaṇḍalamiva nikhilabhāvasvabhāvāvabhāvasasamarthakevalālokapūrvakapravacanaprabhāpaṭalapravartanena pradyotaṃ-prakāśaṃ karotītyevaṃśīlo lokapradyotakaraḥ - uktaviśeṣaṇopetaśca 'mihirahariharahiraṇyagarbhādirapi tattīrthikamatena bhavatīti ko'sya viśeṣa ityāśaṅkāyāṃ tadviśeṣābhidhānāyāha-'
___ 'abhayadae'tti, na bhayaṃ dayate-dadāti prāṇāpaharaṇarasike'pyupasargakāriṇi prāṇinītyabhayadayaḥ, abhayā vā-sarvaprāṇibhayaparihāravatī dayā-anukampā yasya so'bhayadayaḥ, hariharamihirādayastu naivamitiviśeṣaḥ, na kevalamasāvapakāriṇāṃ tadanyeṣāṃ vā'narthaparihāramātraṃ karoti api tvarthaprāptimapi karotīti darśayannāha
'cakkhudaye'tti, cakṣuriva cakṣu-śrutajñānaṃ śubhāśubhārthavibhāgopadarśakatvāt, yadāha||1|| “cakṣuṣmantasya eveha, ye śrutajñānacakṣuṣā |
samyak sadaiva paśyanti, bhāvān heyetarānarāḥ|| ... taddayata iticakṣurdayaḥ, yathāhilokekāntāragatānāṃcaurairviluptadhanānāṃbaddhacakṣuṣāṃcakṣurudghāṭanena cakṣurdatvā vāñchitamārgadarśanenopakārī bhavati, evamayaṃmapi saṃsārāraṇyavartināṃ rāgādicauraviluptadharmadhanānāṃ kuvāsanā''cchaditasajñānalocanānāṃtadapanayanenaśrutacakṣurdattvā nirvāṇamānyacchannupakārītidarśayannāha | 'maggadae'tti,mārga-samyagdarśanajñānacāritrātmakaṃparamapadapurapathaṃ dayata iti mārgadayaḥ, yathā hi loke cakṣurudghāṭanaṃ mārgadarśanaṃca kṛtvā caurādiviluptāna nirupadravaṃ sthānaṃ prāpayan paramopakārī bhavatītyevamayamapīti darśayannāha -
“saraṇadae'ttiśaraṇaṃtrāṇaṃnānāvidhopadravopadrutānāṃtadrakṣāsthānaṃ, taccaparamārthato nirvāṇaṃ taddayata iti śaraṇadayaḥ, śaraṇadāyakatvaṃ cāsya dharmadaśanayaivetyata āha
'dhammadesae'tti, dharma-śrutacāritrātmakaṃ deśayatīti dharmadeśakaḥ, 'dhammadaye ti pāṭhāntaraṃ, tatra ca dharma-cāritrarūpaṃ dayata iti dharmādayaḥ, yathā rathasya sārathī rathaṃ rathikamaśvāṃśca rakṣati evaṃ bhagavān cāritradharmāṅgānāṃ-saṃyamātmapravacanākhyānāṃrakṣaṇopadeśāddharmasārathirbhavatīti, tīrthāntarīyamatenānye'pi dharmasārathayaḥ santīti viśeṣayannāha
___ 'dhammavaracāuraṃtacakkavaṭṭī ti, trayaḥ samudrāścaturthaśca himavānetecatvāro'ntāḥ-pṛthivyāntāḥ eteṣu svāmitayā bhavatīti cāturantaḥ sacāsau cakravartīca cāturantacakravartīvaraścāsaucāturantacakravartīca varacāturantacakravartī-rājātiśayaḥ, dharmaviṣayevaracāturantacakravartī dharmavaracāturantacakravartī, yathāhi pṛthivyāṃ śeṣarājātiśāyīvaracāturantavacakravartībhavati tathā bhagavāndharmaviṣaye śeṣapraṇetṛṇāṃ madhye sātiśayatvāttathocyata iti, athavā dharma eva varamitaracakrāpekṣayā kapilādidharmacakrāpekṣayā vā caturantaṃ-dānādibhedena caturvibhāgaṃ catasṛṇāṃ vā naranārakādigatīnāmantakāritvāccaturantaṃ tade cāturantaṃ yaccakrabhāvārāticchedāt tena vartituṃ śīlaṃ yasya sa tathā, etacca dharmadeśaktvādiviśeṣaṇakadambakaṃ prakṛṣṭajñānādiyoge sati bhavatītyāha -