Pramāṇa · Search · About · API

Viyahapannatti v5.p20

Bhagavatīvṛtti v5.p20

Language
Sanskrit

v5.p20

varṇataḥ sahaśo yaḥ sa tathā, 'pamha'tti padmaṃ tasya ceha prastāvātkeśarāṇi gṛhyante tataḥ padmavadgīro yaḥ sa tathā, tataḥ padadvayasya karmadhārayaḥ, ayaṃ ca viśiṣṭacaraṇarahito'pi syādityata āha - ___“uggatave'tti, ugram-apradhṛṣyaṃtaḥ-anaśanādi yasya sa ugratapāḥ, yadanyena prākṛtasāna śakyate cintayitumapitadvidhena tapasāyukta ityarthaḥ | “dittatavetti, dīptaṃ-jājvalyamānadahana iva karmavanagahanadahanasamarthatayā jvalitaṃ tapo-dharmadhyānādi yasya sa tathā |
'tattatave'tti, taptaṃtapoyenāsau taptatayāḥ, evaṃ hi tena tattapastaptaṃ yena karmāṇi saṃtāpya tena tapasā svātmā'pi taporūpaḥ saṃtāpito yato'nyasyāspṛśyamiva jātamiti|
'mahātave'tti āśaṃsādoṣarahitatvāpraśastatapāḥ|
'orāle'tti bhīmaugrādiviśeṣaṇaviśiṣṭatapaḥkaraṇātpārśvasthānāmalpasattvānāṃ bhayānaka ityarthaḥ,anye tvāhuḥ-'orāletti bhīma ugrādiviśeṣaṇa viśiṣṭatapaḥkaraṇātpārśvasthānāmalpasattvānāṃ bhayānaka ityarthaḥ, anye tvāhuḥ-'orāle'tti udāraḥ-pradhānaḥ|
___'ghore'ttighoraḥatinidhṛṇaḥ, parīṣahendriyādiripugaṇavināśamāśritya nirdaya ityarthaḥ,anye tvātmanirapekṣaṃ ghoramāhuḥ, 'ghoraguṇe'tti, ghorā-anyairduranucarā guṇā-mūlaguṇādayo yasya sa tathā |
'ghoratavassi'tti ghoraistapobhistapasvītyarthaḥ|
'ghorabaṃbhaceravāsi'tti, dhoraṃ-dāruṇamalpasattvairduranucaratvādyadbrahmacaryaṃ tatra vastuṃśīlaṃ yasya sa tathā, 'ucchūḍhasarīre'tti, ucchūḍham-ujjhitamivojjhitaṃ śarīraṃ yena tatasaṃskāratyāgātsa tathā|
__ “saṃkhittaviulateyalese'tti, saṃkṣiptā-śarīrāntarlīnatvena hrasvatāṃ gatā vipulā-vistīrṇā anekayojanapramāṇakṣetrāśritavastudahanasamarthatvāttejoleśyā-viśiṣṭatapojanyalabdhiviśeṣaprabhavā tejojvālā yasya sa tathāmūlaṭīkākṛtā tu 'ucchūḍhasarīrasaṃsittaviulateyalesa'tti karmadhārayaṃ kṛtvā vyākhyātamiti|
'caudasapubbitti caturdaśa pūrvāṇi vidyante yasya tenaiva teṣāṃ racitatvādasau caturdaśapūrvī, anena tasya śrutakevalitāmāha, sacāvadhijñānādivikalo'pisyādataāha| 'caunāṇovagae'tti, kevalajñānavarjajñānacatuṣkasamanvita ityarthaḥ, uktaviśeṣaṇa-dvayayukto'pikaścinna samagraśrutaviṣayavyāpijñāno bhavati caturdaśapūrvavidāṃ ṣaṭsthānakapatitatvena śravaṇādityata āha -
“savvakkharasanivāi'tti, sarvecate'kṣarasannipātāśca-tatsaṃyogāḥsarveṣāṃvā'kṣarāṇāṃ sannipātāḥ sarvākṣarasannipātāste yasya jñeyatayā santi sa sarvākṣarasannipātī, śravyāṇi vā-śravaṇasukhakārīṇiakṣarāṇi sāṅgatyena nitarāṃvadituṃ śīlamasyeti śravyākṣarasaṃnivādī, sacaivaṃguṇaviśiṣṭo bhagavān vinayarāśiriva sākṣāditikṛtvā śiṣyācāratvācca| ___ 'samaṇassa bhagavao mahāvīrassa adūrasāmaṃte viharatī' ti yogaḥ' tatra dūraṃ ca-viprakṛṣṭaṃ sāmantaṃ ca-saṃnikṛṣṭaṃ tanniṣedhādadūrasāmantaṃ tatra, nātidūre nātinikaṭa ityarthaḥ, kiṃvidhaḥ saṃstatra virahatītyāha | 'uṭuṃjāṇu'tti, urvaṃjānunī yasyāsāvūrddhajānuḥ śuddhapṛthivyāsanavarjanādaupagrahika niṣadyāyā abhāvoccotkuṭukāsana ityarthaḥ |
'ahosire'tti adhomukhaḥ norddhatiryagvā vikṣiptaṣṭi, kintu niyatabhūbhāganiyamitadṛṣṭiriti 1512

Linked texts (1)