Viyahapannatti v5.p20
Bhagavatīvṛtti v5.p20
- Language
- Sanskrit
v5.p20
varṇataḥ sahaśo yaḥ sa tathā, 'pamha'tti padmaṃ tasya ceha prastāvātkeśarāṇi gṛhyante tataḥ padmavadgīro yaḥ sa tathā, tataḥ padadvayasya karmadhārayaḥ, ayaṃ ca viśiṣṭacaraṇarahito'pi syādityata āha - ___“uggatave'tti, ugram-apradhṛṣyaṃtaḥ-anaśanādi yasya sa ugratapāḥ, yadanyena prākṛtasāna śakyate cintayitumapitadvidhena tapasāyukta ityarthaḥ | “dittatavetti, dīptaṃ-jājvalyamānadahana iva karmavanagahanadahanasamarthatayā jvalitaṃ tapo-dharmadhyānādi yasya sa tathā |
'tattatave'tti, taptaṃtapoyenāsau taptatayāḥ, evaṃ hi tena tattapastaptaṃ yena karmāṇi saṃtāpya tena tapasā svātmā'pi taporūpaḥ saṃtāpito yato'nyasyāspṛśyamiva jātamiti|
'mahātave'tti āśaṃsādoṣarahitatvāpraśastatapāḥ|
'orāle'tti bhīmaugrādiviśeṣaṇaviśiṣṭatapaḥkaraṇātpārśvasthānāmalpasattvānāṃ bhayānaka ityarthaḥ,anye tvāhuḥ-'orāletti bhīma ugrādiviśeṣaṇa viśiṣṭatapaḥkaraṇātpārśvasthānāmalpasattvānāṃ bhayānaka ityarthaḥ, anye tvāhuḥ-'orāle'tti udāraḥ-pradhānaḥ|
___'ghore'ttighoraḥatinidhṛṇaḥ, parīṣahendriyādiripugaṇavināśamāśritya nirdaya ityarthaḥ,anye tvātmanirapekṣaṃ ghoramāhuḥ, 'ghoraguṇe'tti, ghorā-anyairduranucarā guṇā-mūlaguṇādayo yasya sa tathā |
'ghoratavassi'tti ghoraistapobhistapasvītyarthaḥ|
'ghorabaṃbhaceravāsi'tti, dhoraṃ-dāruṇamalpasattvairduranucaratvādyadbrahmacaryaṃ tatra vastuṃśīlaṃ yasya sa tathā, 'ucchūḍhasarīre'tti, ucchūḍham-ujjhitamivojjhitaṃ śarīraṃ yena tatasaṃskāratyāgātsa tathā|
__ “saṃkhittaviulateyalese'tti, saṃkṣiptā-śarīrāntarlīnatvena hrasvatāṃ gatā vipulā-vistīrṇā anekayojanapramāṇakṣetrāśritavastudahanasamarthatvāttejoleśyā-viśiṣṭatapojanyalabdhiviśeṣaprabhavā tejojvālā yasya sa tathāmūlaṭīkākṛtā tu 'ucchūḍhasarīrasaṃsittaviulateyalesa'tti karmadhārayaṃ kṛtvā vyākhyātamiti|
'caudasapubbitti caturdaśa pūrvāṇi vidyante yasya tenaiva teṣāṃ racitatvādasau caturdaśapūrvī, anena tasya śrutakevalitāmāha, sacāvadhijñānādivikalo'pisyādataāha| 'caunāṇovagae'tti, kevalajñānavarjajñānacatuṣkasamanvita ityarthaḥ, uktaviśeṣaṇa-dvayayukto'pikaścinna samagraśrutaviṣayavyāpijñāno bhavati caturdaśapūrvavidāṃ ṣaṭsthānakapatitatvena śravaṇādityata āha -
“savvakkharasanivāi'tti, sarvecate'kṣarasannipātāśca-tatsaṃyogāḥsarveṣāṃvā'kṣarāṇāṃ sannipātāḥ sarvākṣarasannipātāste yasya jñeyatayā santi sa sarvākṣarasannipātī, śravyāṇi vā-śravaṇasukhakārīṇiakṣarāṇi sāṅgatyena nitarāṃvadituṃ śīlamasyeti śravyākṣarasaṃnivādī, sacaivaṃguṇaviśiṣṭo bhagavān vinayarāśiriva sākṣāditikṛtvā śiṣyācāratvācca| ___ 'samaṇassa bhagavao mahāvīrassa adūrasāmaṃte viharatī' ti yogaḥ' tatra dūraṃ ca-viprakṛṣṭaṃ sāmantaṃ ca-saṃnikṛṣṭaṃ tanniṣedhādadūrasāmantaṃ tatra, nātidūre nātinikaṭa ityarthaḥ, kiṃvidhaḥ saṃstatra virahatītyāha | 'uṭuṃjāṇu'tti, urvaṃjānunī yasyāsāvūrddhajānuḥ śuddhapṛthivyāsanavarjanādaupagrahika niṣadyāyā abhāvoccotkuṭukāsana ityarthaḥ |
'ahosire'tti adhomukhaḥ norddhatiryagvā vikṣiptaṣṭi, kintu niyatabhūbhāganiyamitadṛṣṭiriti 1512
Linked texts (1)
- Viyāhapannatti — Sudharman, Ardhamāgadhī Prakrit