Pramāṇa · Search · About · API

Viyahapannatti v5.p203

Bhagavatīvṛtti v5.p203

Language
Sanskrit

v5.p203

bhagavatīagasūtraṃ 3/-/4/188 vikuvvati, se keṇaṭeṇaṃ bhaṃte ! evaṃ vuccai jāva no amāī vikuvvai ?, goyamā ! māīṇaṃ paṇīyaṃ pāṇabhoyaṇaṃ bhoccā 2 vāmeti tassaṇaṃteṇaṃ paṇīeṇaṃ pāṇabhoyaṇeṇaṃ aṭṭhi advimiṃjā bahalī-bhavaṃti payaṇue maṃsasonie bhavati, jeviya se ahābāyarā poggalā teviya se pariṇamaṃti, taṃjahāsotiṃdiyattāe jāva phāsiṃdiyattāe ahiaṭṭimiṃjakesamaṃsuromanahattāe sukttāe soniyattāe, amāī ṇaṃ lūhaṃ pāṇabhoyaṇaṃbhoccā 2 no vāmei, tassaṇaṃteṇaṃ lūheṇaṃ pāṇabhoyaṇeṇaṃ aṭṭhiadvimiṃjā0 payaṇu bhavati bahale maṃsasonie, jeviya se ahābādarā poggalā teviya se pariṇamaṃti, taṃjahāuccārattāe pāsavaṇattāe jāva soniyattāe, se teṇaṭeṇaṃ jāva no amāī vikumbai|
māīṇaṃ tassa ṭhāṇassa aṇāloiyapaḍikaṃte kālaṃ karei natthi tassa ārāhaṇā| amāī ṇaṃ tassa ṭhāṇassa āloiyapaḍikkate kālaṃ karei atthi tassa ārāhaṇā| sevaṃ bhaṃte ! sevaṃ bhaṃte ! ti|
vṛ. 'bāhirae'tti audārikaśarīravyatiriktān vaikriyānityarthaḥ 'vebhāraṃ'tivaibhārābhidhānaṃ rājagṛhakrīḍāparvataṃ ‘ullaṃdhittae ve'tyādi tatrollaṅghanaṃ sakṛt pralaṅghanaṃ punaḥ punariti, ‘no iṇaḍhe samaḍe'tti vaikriyapudgalaparyādānaṃ vinā vaikriyakaraṇasyaivābhavāt, bāhyapudgalaparyādāne tu sati parvatasyollaṅghanādau prabhuḥ syāt, mahataḥ parvatātikrāmiṇaḥśarīrasya sambhavāditi, 'jāvaiyāī'ityādi yāvanti rūpāni paśupuruṣādirūpāni ‘evaiyāīti etāvanti 'viuvvitta'tti vaikriyāni kṛtvā vaibhāraṃ parvataṃ samaṃ santaṃ viṣamaṃ viṣamaṃ tu samaṃ kartumiti sambandhaḥ, kiṃ kṛtvetyāha-'antaḥ' madhye vaibhārasyaivānupraviśya|
‘māyī'timāyāvān, upalakṣaṇatvādasya sakaṣāyaḥ pramattaitiyāvat, apramattohina vaikriyaṃ kuruta iti, ‘paṇīya' ti praṇītaṃ galatsnehabindukaṃ 'bhoccā bhoccā vāmeti' vamanaṃ karoti virecanāṃ vā karoti varṇabalādyarthaṃ, yathā praṇītabhojanaṃ tadvamanaṃ ca vikriyāsvabhāvaṃ māyitvādbhavati evaṃ vaikriyakaraṇamapīti tātparyaṃ, 'bahalībhavanti'ghanībhavanti, praṇītasāmarthyāt, ‘payaṇue'tti adhanam 'ahābāyara'ttiyathocitabādarāḥ āhārapudgalā ityarthaḥ pariṇamanti śrotrendriyāditvena, anyathā śarīrasya dāḍharyāsambhavāt, ‘lūhaṃ'ti rūkṣam' apraṇītaṃ 'novāmei'tti akaṣāyitayā vikriyāyāmanarthiḥtvāt, 'pāsavaṇattāe iha yāvatkaraṇādidaṃśyam-khelattāe siṃghāṇattāe vaṃtattāepittattāe pūyattāe'tti, rūkṣabhojina uccārāditayaivāhārādipudgalāḥ pariṇamantianyathāśarīrasyāsāratā'nāpatteriti||atha māyyamāyinoḥ phalamāha-‘māīṇaṃ'mityādi, 'tassa ṭhāṇassa'tti tasmātsthānādvikurvaṇākaraṇalakṣaṇātpraṇītabhojanalakṣaṇādvā, 'amāī ṇa'mityādi, pūrvaṃ māyitvādvaikriyaṃ praṇītabhojanaṃ vā kṛtavān paścājjātānutāpo'māyī san tasmātsthānādālocitapratikrāntaḥ san kālaṃ karoti yastasyāstyārādhaneti|
śatakaṃ-3 uddeśakaḥ-4 samāptaḥ
-śatakaṃ-3 uddeśakaḥ-5:vṛ.caturthoddeśake vikurvaṇoktā, pañcame'pi tāmeva viśeṣata āha
mū. (189) anagāre ṇaṃ bhaṃte ! bhāviyappā bāhirae poggale apariyāittā pabhū ega mahaṃ itthirūvaṃ vā jāva saṃdamāniyarūvaṃ vā viuvvittae ? no ti0, anagāre ṇaṃ bhaṃte ! bhāviyappā

Linked texts (1)