Pramāṇa · Search · About · API

Viyahapannatti v5.p77

Bhagavatīvṛtti v5.p77

Language
Sanskrit

v5.p77

'jahā chaumattho' ityāderiyaṃ bhāvanā 'āhohieṇaṃ bhaṃte! maṇūse'tītamanaṃtaṃ sāsaya' mityādi daṇḍakatrayaṃ, tatrādhaḥ-parabhāvagheradhastād yo'vadhiḥ so'dho'vadhistena yo vyavaharatyasī ādho'vadhikaḥ-parimitakṣetraviṣayāvadhikaḥ 'paramāhohio 'tti parama ādho'vadhikādyaḥ sa paramādho'vadhikaḥ, prākṛtatvācca vyatyayanirdeśaḥ, 'paramohio' tti kvacitpāṭho vyaktaśca, saca samastarūpidravyā-saṅkhyāyatalokamātrālokakhaṇḍāsaṅkhyātāvasarpiṇīviṣayāvadhijñānaḥ, 'tinni ālāvaga tti kālatrayabhedataḥ, 'kevalīṇa' mityādi kevalino'pyete eva trayo daṇḍakāḥ viśeṣastu sūtrokta eveti 'seṇū 'mityādiṣu kālatrayanirdeśo vācya eveti, 'alamatyutti vattvavaṃ siya'tti 'alamastu' paryāptaṃbhavatu nātaḥ paraṃ kiñcidjñānāntaraṃprāptavyamasyāstītyetadvaktavyaṃ 'syāt' bhavet, satyatvādasyeti śatakaṃ -1 uddeśakaḥ-4 samāptaḥ
74
-: śatakaṃ-1 uddeśaka- 5 :
vṛ. anantaroddeśakasyāntimasūtreṣvarhadādaya uktāste ca pṛthivyāṃ bhavantīti athavā pṛthivīto'pyuddhṛtya manujatvamavāptāḥ santaste bhavantīti pṛthivīpratipādanāyāha tathā 'puḍhavi' tti yaduddeśakasaṅgrahiṇyāmuktaṃ tatpratipādanāya cāha
mū. (52) kati ṇaṃ bhate ! puḍhavīo pannattāo ?, goyamā ! satta puḍhavīo pannattāo, taṃjahā-rayaṇappabhājāva tamatamā || imīseṇaṃbhaṃte! rayaṇappabhāe puḍhavīe kati nirayāvāsasayasahassā pannattā ?, goyamā ! tīsaṃ nirayāvāsasayasahassā pannattā, gāhā
vṛ. tatra 'rayaṇappabha'tti narakavarja prāyaḥ prathamakāṇḍe indranīlādibahuvidharanasambhavāt ratnānāṃ prabhā dīptiryasyāṃ sā ratnaprabhā, yāvatkaraṇādidaṃ śyaṃ śarkarāprabhā vālukāprabhā paṅkaprabhā dhūmaprabhā tamaḥprabheti, śabdārthaśca ratnaprabhāvaditi, 'tamatama' tti tamastamaḥ prabhetyarthaḥ, tatra prakṛṣṭaṃ tamastama- stamastasyaiva prabhā yasyāḥ sā tamastamaḥ prabhā |
etāsu ca narakāvāsā bhavantīti tān āvāsādhikārācca śeṣajīvāvāsān parimāṇato darśayannāha - 'imīse ṇa' mityādi, 'asyāṃ' vineyapratyakṣāyāṃ 'narayāvāsasayahasahassa' tti āvasanti yeṣu te āvāsāḥ narakāśca te āvāsāśceti narakāvāsāsteṣāṃ yāni śatasahāsraṇi tāni tatheti | śeṣapṛthivīsūtrāṇi tu gāthā'nusāreṇādhyeyāni, ata evāha- 'gāha'tti0, sā ceyaṃtīsā ya pannavīsā pannarasa daseva yā sayasahassā |

tinegaṃ paṃcūṇaṃ paṃceva anuttarā nirayā ||
vṛ. 'tīsā ya pannavīsā' ityādi, sūtrābhilāpaśca - sakkarappabhāe ṇaṃ bhaṃte ! puḍhavīe kai nirayāvāsasayasahassā pannattā ?, goyamā paṇavīsaṃ nirayāvāsasayasahassā pannattā' ityādiriti mū. (54) kevaiyā ṇaṃ bhaṃte asurakumārāvāsasayasahassā pannattā ?, evaṃ - mū. (55) causaṭṭhī asurāṇaṃ caurāsīiṃ ya hoi nāgāṇaṃ | bāvattariṃ suvannāṇa vāukumārāṇa channauī | dīvadisāudahīṇaṃ vijjukumāriṃdadhaṇiyamaggīṇaṃ | chaṇhaṃpi juyalayāṇaṃ chāvattarimo sayasahassā ||

Linked texts (1)