Pramāṇa · Search · About · API

Viyahapannatti v5.p9

Bhagavatīvṛtti v5.p9

Language
Sanskrit

v5.p9

vyākhyāstāḥ prajñāpyante-prarūpyante bhagavatā sudharmmasvāmi jambūnāmānamabhiyasyām 1 | athavā vividhatayā viśeṣeṇa vā ākhyāyanta iti vyākhyāḥ- abhilāpyapadārthavṛttayastāḥ prajñāpyante yasyām 2 |
vyākhyānām-arthapratipādanānāṃ prakṛṣṭāḥ jñaptayo- jñānāni yasyāṃ sā vyākhyāprajñapti 3 | athavā vyākhyāyāḥ- arthakathanasya prajñāyāśca taddhetubhūtabodhasya vyākhyāsu vā prajñāyā āpti-prāpti āttirvā ādānaṃ yasyāḥ sakāśādasau vyākhyāprajñāptivyākhayāprajñāttirvā 4-5 | vyākhyāprajñādvā-bhagavataḥ sakāśādātirāttirvā gaṇadharasya yasyāḥ sā tathā 6 |
6
athavā vivāhā-vividhā vā pramāṇābādhitāḥ prajñā āpyante yasyāḥ; vivāhā cāsau vibādhā cāsau vā prajñaptiśca-arthaprajñaptiścārtha prarūpaṇā vivāhaprajñaptirvivāhaprajñāpti vibādhaprajñāptirvibādhaprajñaptirvā 7-8-9-10 | iyaṃ ca bhagavatītyapi pūjyatvenābhidhīyate iti |
iha vyākhyātāraḥ śāstravyākhyānārambhe phalayogamaṅgalasamudāyārthādīni dvārāṇi varṇayanti, tāni ceha vyākhyāyāṃ viśeṣāvaśyakādibhyo'vaseyāni |
śāstrakārāstu vighnavināyakopaśamananimittaṃ vineyajanapravarttanāya ca (maṅgalaṃ ) śiṣṭajanasamayasamācaraṇāya vā maṅgalābhidheyaprayojanasambandhānudāharanti, tatra ca sakalakalyāṇakāraṇatayā'dhikṛtaśāsya śreyobhūtatvena vighnaḥ saṃbhavatīti tadupaśamanāya maṅgalāntaravyapohena bhāvamalamupādeya, maṅgalāntarasyānaikāntikatvādanātyantikatvāc, bhāvamaṅgalasya tu tadviparītatayā'bhilaṣitārthasādhanasamarthatvena pūjyatvāt, āha ca
||1||
-
“kiṃ puṇa tamaṇegatiyamañcaṃtaṃ ca ṇa jao'bhihāṇāī | tavvivarīyaṃ bhāve teṇa viseseṇa taṃ putraṃ ||
bhāvamaṅgalasya ca tapaḥprabhṛtibhedabhinnatvenānekavidhatye'pi parameṣṭhipañcakanamaskārūpaṃ viśeṣeṇopādeyaṃ, parameṣṭhināṃ maṅgalatvālokottamatvaśaraṇyatvābhidhānāt, āha ca "cattāri maṃgala” mityādi, tannamaskārasya ca sarvapāpapraṇāśakatvena sarvavighnopaśamahetutvāt āha ca “eṣa pañcanamaskāraḥ, sarvapāpapraṇāśanaḥ | maṅgalānāṃ ca sarveṣāṃ prathamaṃ bhavati maṅgalam ||
-
||1||
ata evāyaṃ samastaśrutaskandhānāmādāvupādīyate, ata eva cāyaṃ teṣāmabhyantaratayā'bhidhīyate, yadāha- 'so savvasuyakkhaṃdha' byaṃtarabhūo"tti, ataḥ śāstrasyādāveva parameṣṭhipañcakanamaskāramupadarśayannāha
-: śatakaṃ-1 uddeśakaḥ-1 :
mū. (1) namo arahaṃtāṇaṃ namo siddhāṇaṃ namo āyariyāṇaṃ namo uvajjhāyāṇaṃ namo (loe) savvasāhūṇaṃ |
vṛ. tatra nama iti naipātikaṃ padaṃ dravyabhāsaṅkocārtham, āha ca - "nevāiyaṃ payaṃ davvabhāvasaṃkoyaṇa payattho” 'namaḥ' karacaraṇamastakasupraṇidhānarūpo namaskāro bhavatvityarthaḥ | kebhya ityāha‘arhadbhayaḥ’ amaravaravinirmitāśokādimahāprātihāryarūpāṃ pūjāmarhantītya- rhantaḥ, yadāha119 11 “arihaṃti vaṃdaṇanamaṃsaṇāṇi arihaṃti pūyasakkāraṃ | siddhigamaṇaṃ ca arahā arahaṃtā teṇa vuccaṃti ||

Linked texts (1)