Viyahapannatti v6.p135

v6.p135

bhagavatīaṅgasūtraṃ (2) 14/-/1/597 idaṃ sāmānyaṃ devāvāṃsamāśrityoktaṃ | atha viśeṣitaṃ tamevāśrityāha- 'anagāre ṇamityādi, nanu yobhāvitātmā'nagāraḥsa kathamasurakumāreṣūtpatsyate virādhitasaṃyamānāṃtatrotpādāditi, ucyate, pūrvakālāpekṣayā bhāvitātmatvam, antakāle ca saṃyamavirādhanāsadbhāvādasurakumārāditayopapāta iti na doṣaḥ, bālatapasvī vā'yaṃ bhāvitātmā draṣṭavya iti|
anantaraṃ devagatirukteti gatyadhikārānnārakagatimāśrityāha-'neraiyāṇa' mityādi, kahaṃ sīhā gai'tti 'kathaṃ' kena prakāreṇa kīdṛśītyarthaḥ śīghrā gatiḥ, nārakāṇāmutpadyamānānāṃ śīghrā gatirbhava-tīti pratītaṃ, yāśena ca śīghratvena śīghrā'sāviti ca na pratītamityataḥ praśnaḥ kṛtaḥ|
_ 'kahaṃsīhegaivisae'ttikathamitikīśaḥ 'sīhe ttiśīghragatihetutvācchīghrogativiṣayogatigocarastaddhetutvātkāla ityarthaḥ, kīśī śīghrā gati? kīśaśca tatkālaḥ? iti tātparyaṃ, 'taruṇe'tti pravarddhamānavaḥ, sa ca durbalo'pi syādata āha-'balavaṃ'ti.śārīraprāṇavān, balaṃ ca kālaviśeṣādviśiṣṭaṃ bhavatītyata āha
'jugavaṃtiyugaṃ-suṣamaduṣṣamādi kālaviśeṣastatpraśastaṃ viśiṣṭabalahetubhūtaṃ yasyāstyasau yugavān, yāvatkaraṇādidaṃ dṛśyaṃ–'juvāṇe' vayaḥprāptaḥ ‘appāyaṃke' alpaśabdasyābhāvārthaḥtvādanātako-nīrogaḥ 'thiraggahatthe sthirāgrahastaḥ sulekhakavat 'daḍhapāṇipāyapāsapiṭuṃtarorupariṇae' dṛḍhaṃ pāṇipādaṃ yasya pāśrvī pṛṣṭhantareca ūrūca pariṇate-pariniṣṭhitatāṃ gate yasya sa tathā uttamasaṃhanana ityarthaḥ, 'talajamalajuyalaparidhanibhabāhū talau-tālavṛkṣau tayoryamalaṃ-samaśreṇīkaṃ yad yugalaṃ-dvayaṃ parighaśca–argalā tannibhau-tatsadṛśau dīrghasaralapīnatvādinā bāhū yasya sa tathā|
_ 'cammeṭhṭhaduhaṇamuṭṭhiyasamāhayaniciyagāyakāe' carmeṣṭayā drughaṇena muṣṭikena ca samāhatāni abhyāsapravṛttasya nicitāni gātrāṇi yatra sa tathāvidhaḥkāyo yasyasatathā, carmeṣṭādayaśca lokapratītāḥ, orasabalasamannāgae' āntarabalayuktaḥ 'laṃghaṇapavaṇajaiṇavāyāmasamatthe' javinaśabdaḥśīghravacanaḥ 'chee' prayogajñaḥ 'dakkhe' śīghrakārī ‘pattaṭṭe' adhikṛtakammaṇi niṣṭhāṃ gataḥ 'kusale' ālocitakārī 'mehāvī' sakṛtaśrutadṛṣṭakarmajñaḥ 'niuṇe' upāyārambhakaḥ, evaṃvidhasyahi puruṣasya śīghraṃ gatyādikaṃ bhavatītyato bahuviśeṣaṇopādānamiti||
___ 'āuṃṭiyaṃti saṅkocitaṃ 'vikkhinna'ti 'vikīrṇāṃ prasāritāṃ 'sāharejatti “sāharet' saṅkocayet 'vikkhirejjatti vikiret-prasārayet ‘ummisiya'ti 'unmiṣitam' unmīlitaṃ 'nimiseja'tti nimīlayet, 'bhaveyārūve'tti kākvādhyeyaṃ, kākupāṭhe cāyamarthaḥ syāt yadutaivaṃ manyasetvaṃ gautama! bhavettadrūpaṃ bhavetsa svabhāvaḥśīghratāyāṃ narakagatestadviṣasya ca yaduktaṃ viśeṣaṇapuruṣa- bāhuprasāraṇāderiti, evaṃ gautamamatamāśaṅkaya bhagavānāha-nāyamarthaḥ samarthaṃ, atha kasmādevamityāha
mū. (598) neraiyāṇaṃ bhaṃte ! kahaṃ sīhā gati kahaṃ sīhe gativisae pannatte?
goyamā! se jahānāmae-keipurise taruṇebalavaṃjugavaṃjāva niuṇasippovagae āuṭṭiyaṃ bāhaṃ pasārejjāpasāriyaṃvā bāhaṃ āuṃṭejā vikkhiṇṇaṃ vā muhim̐sāharejā sāhariyaṃvā muḍhi vikkhirejjā unnimisiyaṃ vā achiṃ nimmisejjā nimmisiyaṃ vā acchi ummisejjā, bhave eyāsave?, notiṇadve samaḍhe, neraiyā ṇaṃ egasamaeṇa vā dusamaeṇa vā visamaeṇa vā viggaheṇaṃ uvavajaṃti |