Viyahapannatti v6.p136
Bhagavatīvṛtti v6.p136
- Language
- Sanskrit
v6.p136
133 neraiyāṇaṃ goyamā ! tahā sīhā gatī tahā sīhe gativisae pannatte evaṃ jāva vemāṇiyāṇaṃ, navaraṃ egidiyāṇaṃ causamaie viggahe bhāṇiyavve | sesaṃtaṃ ceva ||
vṛ. neraiyāṇa mityādi, ayamabhiprāyaḥ-nārakāṇāṃgatirekadvitrisamayābāhuprasāraṇādikā cāsaṅkhayeyasamayeti kathaṃ tāśī gatirbhavati nārakāṇāmiti, tatra ca ‘egasamaeṇa vatti ekena samayenopapadyanta itiyogaḥ,teca ṛjugatāveva, vāśabdo vikalpe, ihacavigrahaśabdo nasambandhitaḥ, tasyaikasāmāyikasyābhāvāt, 'dusamaeṇava'ttidvau samayau yatrasa dvisamayastena vigraheṇetiyogaḥ, evaṃ trisamayena vā vigraheṇa-vakreṇa, tatra dvisamayo vigraha evaṃ-yadā bharatasya pūrvasyā diśo narake paścimāyāmutpadyatetadaikenasamayenādhoyātidvitīyenatutiryagutpattisthānamiti, trisamayavigrahastvevaṃ __yadā bharatasyapūrvadakṣiṇāyā diśonārake'parotatarāyāṃdiśigatvotpadyate tadaikena samayenādhaḥ samaśreṇyā yātidvitīyenaca tiryakpaścimāyāṃtṛtīyenatutiryageva vāyavyāṃ diśiutpattisthānamiti, tadanena gatikāla uktaḥ, etadabhidhānācca śīghrā gatiryāśī taduktamiti, atha nigamayannāha
'neraiyāṇa'mityādi, 'tahā sīhā gaitti yathotkṛṣṭataḥ samayatraye bhavati 'tahā sīhe gaivisae'tti tathaiva, trasanāḍyā bahistādadholoke vidiśo diśaṃyātyekena, jīvānāmanuśreṇigamanāt, dvitīyenatulokamadhye praviśatitṛtīyenordhvayāti caturthenatutrasanāḍītonirgatyadigvyavasthitamutpādasthānaṃ prāpnotīti, etacca bāhulyamaṅgīkṛtyocyate, anyathā pañcasamayo'pi vigrahobhavedeke-i ndrayāṇāṃ, tathāhi-trasanāḍyā bahistādadholoke vidiśo diśaṃ yātyekena dvitīyena lokamadhye tṛtīyenorddhaloke caturthena tatastiryak pūrvādidiśo nirgacchati tataḥ pañcamena vidigvyavasthitamutpattisthānaṃ yātīti, uktañca
||1|| “vidisāu disiṃ paḍhame bīe pai sarai nāḍimajjhami | .. uḍe taie turie unīi vidisaṃtu paṃcamae|" iti
'sesaṃ taṃ ceva'tti 'puḍhavikkāiyāṇaṃ bhaṃte ! kahaṃ sīhā gaī ?' ityādi sarvaṃ yathā nārakāṇāṃ tathā vācyamityarthaḥ || anantaraṃ gatimāśritya nārakādidaṇḍaka uktaḥ, athānantarotpannatvādi pratītyāparaṃ tamevāha
mū. (599) neraiyāṇaṃbhaṃte! kiṃanaṃtarovavannagā paraṃparovavannagā anaṃtaraparaṃparaaṇuvavanna gā?, goyamā! nera0 anaṃtarovavannagāvi paraṃparovavannagāvi anaṃtaraparaṃparaaṇuvavannagāvi|
se keṇa0 evaṃ vu0 jāva anaṃtaraparaṃparaaṇuvanagāvi?, goyamā ! jeṇaṃ neraiyā paḍhamasamayovavannagāteṇaṃ neraiyā anaṃtarovavanagā, jeṇaṃ neraiyā apaḍhamasamayovavanagāteṇaṃneraiyā paraṃparovavanagā, jeṇaṃ nera0 viggahagaisamāvannagā te ṇaṃ neraiyā anaṃtaraparaṃparaanuvavannagā, se teṇadveṇaṃ jāva aṇuvavannagāvi, evaṃ niraṃtaraṃjāva vemā0?
anaṃtaravavannagāṇaṃ bhaṃte ! neraiyā kiṃ neraiyāuyaṃ pakareṃti tirikkha0 maṇussa0 devāuyaṃ pakareṃti ?, goyamā! no neraiyāuyaṃ pakareṃti jāva no devāuyaṃ pakareṃti | paraṃparovavannagāṇaṃbhaṃte neraiyā kiṃ neraiyāuyaṃ pakareṃti jāva devāuyaṃ pakareṃti ?, goyamā ! no neraiyāuyaṃ pakareṃti tirikkhajoṇiyāuyaṃpipakareṃtitirikkhajoṇiyāuyaṃpi pakareti maṇussāuyaṃpipakaretino devāuyaṃ pakareṃti | anaṃtaraparaṃparaaṇuvavannagāṇaṃ bhaṃte ! nera0 kiṃ neraiyāuyaṃ pa0 pucchā no neraiyāuyaṃ
Linked texts (1)
- Viyāhapannatti — Sudharman, Ardhamāgadhī Prakrit