Viyahapannatti v6.p138
Bhagavatīvṛtti v6.p138
- Language
- Sanskrit
v6.p138
śatakaṃ - 14, vargaḥ-, uddeśaka :- 9
eveti, evaṃ sarve'pi paramparanirgatā vaikriyajanmānaḥ, audārikajanmāno'pyudvṛttāḥ kecinmanuṣyapaścendriyatiryañco bhavantyataste'pi sarvāyurbandhakā eveti |
135
anantaraṃ nirgatā uktāste ca kvacidutpadyamānāḥ sukhenotpadyante duḥkhena veti duḥkhotpannakānāśrityāha- 'neraiye 'tyādi, 'anaṃtarakhedovavannaga' tti anantaraṃ - samayādyavyavahitaṃ khedenaduḥkhenopapannaṃ - utpādakṣetraprāptilakṣaṇaṃ yeṣāṃ te'nantarakhedopapatrakāḥ khedapradhānotpattiprathamasamayavarttina ityarthaḥ ' paraṃparakkhe ovavannaga' tti paramparādvitrādisamayatā khedenopapanne utpāde - yeṣāṃ te paramparākhedopapannakāḥ |
'anaṃtara paraṃparakhedāṇuvavannaga' tti anantaraṃ paramparaṃ ca khedena nāstyupapannakaṃ yeṣāṃ te tathā vigrahagativarttina ityarthaḥ, ‘te ceva cattāri daṃḍagā bhāṇiyavva'tti ta eva pūrvoktā utpannadaṇḍakādayaḥ khedaśabdaviśeṣitāścatvāro daṇḍakā bhaṇitavyāḥ, tatra ca prathamaḥ khedopapannadaṇḍako dvitīyastadāyuṣkadaṇḍakastṛtīyaḥ khedanirgatadaṇḍakaścaturthaḥ stu tadāyuṣkadaṇḍaka iti ||
śatakaṃ - 14 uddeśakaḥ- 1' samāptaḥ
-: śatakaṃ - 14 uddeśakaḥ-2ḥ
vṛ. anantaroddeśake'nantaropapannanairayikādivaktavyatoktā, nairayikādayaśca mohavanto bhavanti, mohaśconmāda ityunmādaprarūpaṇārtho dvitīya uddeśakaḥ, tasya cedamādisūtram
mū. (600) kativihe ṇaṃ bhaṃte ! ummāde pannatte ?, goyamā ! duvihe ummāde pannatte, taṃjahā- jakkhāvese ya mohaṇijjassa ya kammassa udaeṇaṃ, tattha ṇaṃje se jakkhāese se ṇaṃ suhaveyaṇatarāe ceva suhavimoyaṇatarāe ceva, tattha ṇaṃ je se mohaṇijjassa kammassa udaeṇaṃ se ṇaṃ duhaveyaṇatarāe ceva duhavimoyaṇatarāe ceva |
neraiyāṇaṃ bhaṃte! kativihe ummāde pannatte ?, goyamā ! duvihe ummāde pannatte, taṃjahājakkhāvese ya mohaṇijjassa ya kampassa udaeṇaṃ, se keṇaṭṭeṇaṃ bhaṃte ! evaṃ buccai neraiyāṇaṃ duvihe ummāde pannatte, taṃjahā -- jakkhāvese ya mohaṇijassa jāva udaeṇaṃ ?, goyamā ! deve vā se asubhe poggale pakkhivejjā | se ṇaṃ tesiṃ asubhāṇaṃ poggalāṇaṃ pakkhivaṇayāe jakkhāesaṃ ummādaṃ pāuṇejjā, mohaṇijjassa vā kammassa udaeṇaṃ mohaṇijjaṃ ummāyaṃ pāuṇejjā, se keṇaṭṭeṇaṃ jāva ummāe |
asurakumārāṇaṃ bhaṃte! kativihe ummāde pannatte ?, evaṃ jaheva neraiyāṇaṃ navaraṃ deve vā se mahiḍḍīyatarāe asubhe poggale pakkhivejjā se ṇaṃ tesiṃ asubhāṇaṃpoggalāṇaṃ pakkhivaṇayāe jakkhāesaṃ ummādaṃ pāuṇejjā mohaṇijjassa vā sesaṃ taṃ ceva, se teṇaṭṭeṇaṃ jāva udaeṇaṃ evaṃ jāva dhaṇiyakumārāṇaṃ, puḍhavikāiyāṇaṃ jāva maṇussāṇaṃ eesiṃ jahā neraiyāṇaṃ |
vāṇamaṃtarajoisavemāṇiyāṇaṃ jahā asurakumārāṇaṃ ||
vṛ. 'kativihe ṇa’mityādi, 'unmādaḥ' unmattatā viviktacetanābhraṃśa ityarthaḥ 'jakkhāese ya'tti yakṣo - devastenāveśaḥ- prāṇino'dhiṣṭhānaṃ yakṣāveśaḥ |
'mohaṇijasse' tyādi tatra mohanīyaṃ - mithyātvamohanīyaṃ tasyodayādunmādo bhavati yatastadudayavarttī janturatatvaṃ tatvaṃ manyate tatvamapi cātatvaṃ, cāritramohanīyaṃ vā yatastadudaye jānannapi viṣayādīnāṃ svarūpamajānanniva varttate, athavā cāritramohanīyasyaiva viśeṣo vedākhyo mohanīyaṃ,
Linked texts (1)
- Viyāhapannatti — Sudharman, Ardhamāgadhī Prakrit