Pramāṇa · Search · About · API

Viyahapannatti v6.p161

Bhagavatīvṛtti v6.p161

Language
Sanskrit

v6.p161

pāsati | atthi ṇaṃ bhaṃte ! sarūvī sakammalessā poggalā obhāsaṃti 4 ?, haṃtā atthi |
kayare ṇaṃ bhaṃte! sarūvī sakammalessā poggalā obhāsaṃti jāva pabhāseṃti ?, goyamā ! jāo imāo caṃdimasūriyāṇaṃ devāṇaṃ vimāṇehiṃto lessāo bahiyā abhinissaḍāo tāo obhāsaṃti pabhāseti evaṃ eeṇaṃ goyamā ! te sarūvī sakammalessā poggalā obhāseti 4 ||
vṛ. 'anagāre ṇa'mityādi, anagāraḥ 'bhāvitātmā' saṃyamabhāvana yā vāsitāntaḥ karaṇaḥ sambandhinīṃ karmmaṇo yogyā leśyā - kṛṣṇādikā karmmaṇo vā leśyā - 'liśa śleṣaṇe' iti vacanāt sambandhaḥ karmmaleśyā tāṃ na jānāti viśeṣato na paśyati ca sāmānyataḥ, kṛṣṇādileśyāyāḥ karmadravyaśleṣaṇasya cātisūkṣmatvena chadmasthajñānāgocaratvāt, 'taṃ puṇa jīvaṃ' ti yo jīvaḥ karmmale - śyāvāṃstaṃ punaḥ 'jīvam' ātmānaṃ 'sarūviṃ' ti saha rūpeṇa-rūparūpavatorabhedāccharīreṇa varttate yo'sau samāsāntavidheḥ sarūpī taṃ sarūpiṇaṃ saśarīramityarthaḥ ata eva 'sakarmmaleśyaṃ' karmmaleśyayā saha varttamānaṃ jānāti śarīrasya cakṣurgrāhyatvājjīvasya ca kathañciccharīrāvyatirekāditi |
'sarūviṃ sakampalessaṃ' ti prāguktam, atha tadevādhikṛtya praśnayannāha - 'atthiṇa' mityādi, 'sarūviṃ' ti saha rūpeṇa - mūrttatayā ye te 'sarūpiṇaḥ' varṇādimantaḥ 'sakammalessa' tti pūrvavat 'pudgalāḥ ' skandharūpāḥ 'obhāsaṃti' tti prakāśante 'lesāo'ta tejāṃsi 'bahiyā abhinissaḍāo' tti bahistādabhinisṛtā-nirgatāḥ, iha ca yadyapi candrādivimānapudgalā eva pṛthivīkāyikatvena sacetanatvātsakarmmaleśyāstathā'pi tannirgataprakāśapudgalānāṃ taddhetukatvenopacārātsakarmmaleśyavamavagantavyamiti | pudgalādhikārādidamāha
mū. (632) neraiyāṇaṃ bhaṃte ! kiṃ attā poggalā aṇattā poggalā ?, goyamā ! no attā poggalā aṇattā poggalā |
asurakumārāṇaṃ bhaṃte! kiṃ attā poggalā aṇattā poggalā ?, goyamā ! attā poggalā no aṇattā poggalā, evaṃ jāva dhaṇiyakumārāṇaṃ |
puḍhavikāiyāṇaṃ pucchā, goyamā ! attāvi poggalā aṇattāvi poggalā, evaṃ jāva maṇussāṇaṃ, vāṇamaṃtarajoisiyavemāṇiyāṇaṃ jahā asurakumārāṇaṃ |
neraiyāṇaṃ bhaṃte! kiṃ iṭṭhā poggalā aniṭṭhā poggalā ?, goyamā ! no iṭṭhā poggalā aniṭṭhā poggalā jahā attā bhaṇiyā evaṃ iṭṭhāvi kaṃtāvi piyāvi maṇunnāvi bhāṇiyavvā ee paṃca daṃḍagā | vṛ. 'neraiyāṇa'mityādi, 'atta' tti ā - abhividhinā trāyante - duḥkhāt saṃrakṣanti sukhaṃ cotpādayantīti ātrāḥ āptā vā - ekāntahitāḥ, ata eva ramaṇīyā iti vṛddhaivyākhyātaṃ, eteca ye manojñāḥ prāg vyākhyātāste dṛśyāḥ, tathā 'iṭṭhe'tyādi prāgvat |
mū. (633)' deveṇaṃ bhaṃte! mahaḍḍie jāva mahesakkhe rūvasahassaṃ viuvvittā pabhū bhāsāsahassaṃ bhāsittae ?, haṃtā pabhū, sāṇaṃ bhaṃte! kiṃ egā bhāsā bhāsāsahassaṃ ?, goyamā ! egā ṇaṃ sā bhāsā no khalu taṃ bhāsāsahassaṃ |
vṛ. pudgalādhikārādevedamāha– 'deve ma' mityādi, 'egā ṇaṃ sā bhāsā bhāsa 'tti ekā'sau bhāṣā, jīvaikatvenopayogaikatvāt, ekasya jīvasyaikadā eka evopayoga iṣyate, tataśca yadā satyādyantarasyāṃ bhāṣāyāṃ varttate tadā nānyasyāmityekaiva bhāṣeti | pudgalādhikārādevedamāhamū. (634) teṇaṃ kāleṇaṃ 2 bhagavaṃ goyame aciruggayaṃ bālasūriyaṃ jāsumaṇākusumapuṃjappakāsaṃ

Linked texts (1)