Pramāṇa · Search · About · API

Viyahapannatti v6.p233

Bhagavatīvṛtti v6.p233

Language
Sanskrit

v6.p233

saccevaṇaṃ bhaṃte! se jīve puvvāmeva arūvī bhavittā pabhū rūviṃ viuvvittāṇaṃ ciṭṭhittae ?, no tiṇaṭṭe0 jāva ci0, go0 ! ahameyaṃ jāṇāmi jāva jannaṃ tahāgayassa jīvassa aruvassa akamma0 arāga0 avedassa amohassa alesarasa asarīrassa tāo sarīrāo vippamukkissa no evaṃ pannāyati, taṃ0- kālatte vā jā lukkhatte vā | se teṇaṭṭeṇaṃ jāva ciṭṭhittae vā || sevaṃ bhaṃte ! 2 tti ||
vṛ. 'ahameyaṃ jāṇāmi' tti aham 'etat' vakṣyamāṇamadhikṛtapraśnanirṇayabhūtaṃ vastu jānāmi viśeṣaparicchedenetyarthaḥ 'pāsāmi' tti sāmānyaparicchedato darśanenetyarthaḥ 'bujjhāmi 'tti buddhaye śraddadhe, bodheḥ samyagdarśanaparyāyatvāt, kimuktaṃ bhavati ? - 'abhisamāgacchāmi' tti abhividhinā sāṅgatyena cāvagacchāmi sarvai paricchittiprakāraiḥ paricchinadma, anenātmano vartamānakāle'rthaparicchedakatvamuktamathātītakāle ebhireva dhātubhistaddarśayannāha
'mae' ityādi, kiṃ tadabhisamanvāgatam ? ityāha- 'janna' mityādi, 'tahāgayassa' tti tathāgatasya taṃ devatvādikaṃ prakāramāpannasya 'sarūvissa' tti varṇagandhādiguṇavataḥ, atha svarūpeṇāmūrtasya sato jīvasya kathametat ? ityāha- 'sakammassa' tti karmmapudgalasambandhāditi bhāvaḥ, etadevakathamityata āha-‘sarāgassa’tti rāgasambandhāt karmabandha ita bhāvaḥ, rāgaśceha māyālobhalakṣaṇo grāhyaḥ, tathā 'saveyassa'tti yādivedayuktasya, tathā 'samohassa' tti iha mohaḥ - kalatrādiṣu sneho mithyātvaṃ cāritramoho vā 'salesassa sasarīrassa' tti vyaktaṃ 'tāo sarīrāo avippamukkassa'tti yena śarīreṇa saśarīrastasmāccharīrādavipramuktasya ' evaṃ 'ti vakṣyamāṇaṃ prajñāyate sāmānyajanenāpi tadyathā - kālatvaṃ vetyādi, yatastasya kālatvādi prajñāyate'to nāsau tathāgato. jīvo rūpī sannarūpamātmānaṃ vikurvya prabhuḥ sthātumiti |
etadeva viparyayeṇa darśayannāha - 'sacceva ṇaṃ bhaṃte!' ityādi, 'sacceva ṇaṃ bhaṃte! se jīve 'ttiyo devādirabhūta sa evāsau bhadanta ! jīvaḥ 'pūrvameva' vivakṣitakālāt 'arūvi’tti avarṇādi 'rūviṃ' ti varṇādimatvaṃ 'no evaṃ pannāyati'tti naivaṃ kevalinā'pi prajñāyate'satvāt, asatvaṃ ca muktasya karmmabandhahetvabhāvena karmmābhāvāt, tadabhāve ca śarīrābhāvādvarṇādyabhāva iti nārūpībhūtvā rūpībhavatīti ||
230
śatakaṃ - 17 uddeśakaḥ-2 samāptaḥ
-: śatakaṃ - 17 uddeśakaḥ-3 :
vṛ. dvitīyoddeśakānte rūpitābhavanalakṣaṇo jīvasya dharmo nirūpitaḥ, tṛtīye tvejanādilakṣaṇo'sau nirūpyata ityevaṃsambaddhasyāsyedamādisūtram -
mū. (703) selesiṃ paḍivannae ṇaṃ bhaṃte! anagāre sayā samiyaṃ eyati veyati jāva taṃ taṃ bhāvaṃ pariṇamati ?, no tiṇaṭṭe samaṭṭe, nannatthegeṇaṃ parappayogeṇaṃ ||
kativihāṇaṃ bhaṃte! eyaṇā pannattā ?, goyamā ! paṃcavihā eyaṇā pannattā, taṃjahā - davveyaṇā khetyaṇā kāleyaṇā bhaveyaṇā bhāveyaṇā, davveyaṇā ṇaṃ bhaṃte! kativihā pa0 ?, goyamā ! cauvvihā pa0, taṃjahā - neraiyadavveyaṇā tirikkha0 maṇussa0 devadavveyaṇā |
sekeṇa0 evaṃ buccai - neraiyadavveyaṇā 2 ?, goyamā ! jannaṃ neraiyā neraiyadavve vaṭṭisu vā vaṭṭaṃti vā vaṭṭissaṃti vā te ṇaṃ tattha neratiyā neratiyadavve vaṭṭamāṇā neraiyadavveyaṇaṃ eiṃsu vā eyaṃti

Linked texts (1)