Viyahapannatti v6.p392
Bhagavatīvṛtti v6.p392
- Language
- Sanskrit
v6.p392
389 no teoge nodāvarajumme no kaliyogapaesogāḍhe, evaṃ adhammatthikāyevi, evaṃāgāsasthikāyevi, jīvatthikāye puggalatthikāye addhāsamae evaṃ ceva |
imā ṇaṃ bhaṃte ! rayaṇappabhā puḍhavī kiṃ ogāḍhā anogāḍhā jaheva dhammatthikāe evaṃ jāva ahesattamā, sohamme evaṃ ceva, evaṃ jāva isipabbhārā puḍhavī|
vṛ. 'kati ṇa'mityādi, 'jumma'tti saṃjñāśabdatvādrāśiviśeṣāḥ | 'neraiyāṇaṃ bhaṃte ! kai jummā?' ityādau 'aṭho taheva'ttisa cārthaḥ-'jeṇaṃ neraiyā caukkaeṇaṃ avahāreṇaṃ 2 avahīramāṇā 2 caupajjavasiyā teṇaṃ neraiyā kaḍajumme'tyādi iti|
vanaspatikāyikasūtre ‘uvavāṃpaḍucca'tti, yadyapi vanaspatikāyikā anantatvena svabhāvāt kṛtayugmāeva prāpnuvanti tathā'pi gatyantarebhya ekādijīvānāṃtatrotpādamaṅgīkṛtya teṣāṃ catūrūpatvamayogapadyena bhavatītyucyate, udvartanāmapyaṅgīkṛtya syādetat kevalaṃ seha na vivakṣiteti |
____ athakṛtayugmādibhireva rāśibhirdravyāṇāṃprarūpaṇāyedamāha-'kativihāṇaṃbhaṃte! savvadavvā' ityādi, tatra 'katividhāni' katisvabhāvānikatītyarthaḥ, 'dhammatthikāeṇa'mityādi kaliyoge'tti ekatvāddhastikāyasya catuṣkāpahārābhāvenaikasyaivāvasthānātkalyojaevāsāviti, ‘jīvatthī'tyādi, jīvadravyāmāmavasthitānantatvātkṛtayugmataiva, 'poggalatthikāe' ityādi | . pudgalāstikāyasyānantabhedatve'pisaṅghātabhedabhājanatvāccāturvidhyamadhyeyaṃ, addhāsamayānāṃ tvatītānāgatānāmavasthitānantatvātkṛtayugmatvamata evāha-'addhāsamae jahā jīvasthikāe'tti uktādravyārthatā, atha pradeśārthatā teṣāmevocyate-'dhammatthī' tyādi, sarvāṇyapidravyāṇikṛtayugmāni pradeśārthatayā | avasthitāsaṅghātapradeśatvādavasthitānantapradeśatvādavasthitāna-ntapradeśatvācceti ___arthateṣāmevālpabahutvamucyate-“eesiṇamityādi, 'jahā bahuvattavvayāe'ttiyathāprajñāpanāyāstṛtīyapade, taccaivamarthataḥ-dharmāstikāyādayastrayo dravyārthatayā tulyā ekaikadravyarūpatvāt, tadanyāpekṣayā cālpe, jīvāstikāyastato'nantaguṇojīvadravyāṇāmanantatvāt, evaṃpudgalāstikāyāddhāsamayaḥ, pradeśārthacitantāyāṃ tvādyau pratyekasamaṅkhyeyapradeśatvena tulyau tadanyebhyaḥstoko ca,jīvapudgalāddhāsamayākāśāstikāyāstukrameṇānantaguṇāityādi 0atha dravyāṇyeva kṣetrāpekṣayā kṛtayugmādibhistokau ca,jīvapudgalāddhāsamayākāśāstikāyāstukrameṇānantaguṇā ityādi atha dravyāṇyeva kṣetrāpekṣayā kṛtayugmādibhi prarūpayannāha-'dhammatthikāe' ityādi |
'asaṃkhejjapaesogāḍhe'tti asaṅkhyāteṣu lokākāśapradeśeṣvavagāḍho'sau lokākāśapramāṇatvāttasyeti, ‘kaḍajummapaesogāḍhe'tti lokasyāvasthitāsaṅkhayeyapradeśatvena kṛtayugmapradeśatā, lokapramāṇatvena ca dharmāstikāyasyāpi kṛtayugmataiva, evaṃ sarvāstikāyānāṃ lokāvagāhitvātteṣāṃ navaramākāśāstikāyasyāvasthitānantapradeśatvādātmāvagāhitvācca kṛtayugmapradeśāvagāḍhatā'ddhāsamayasaya cāvasthitāsaṅghayeyapradeśātmakamanuṣyakṣetrāvagāhitvāditi athāvagāhaprastāvādidamāha-'imāṇa'mityādi||athakṛtayugmādibhirevajīvādīni ṣaḍviṃśatipadānyekatvapṛthaktvābhyāṃ nirūpayannāha
mū. (882) jīve ṇaṃ bhaṃte ! davvaṭhyāe kiṃ kaḍajumme pucchā, goyamā ! no kaḍajumme no teyoge no dāvarajumme kalioe, evaṃ neraievi evaṃ jāva siddhe |
Linked texts (1)
- Viyāhapannatti — Sudharman, Ardhamāgadhī Prakrit