Biha Kappa v1.p77.2

v1.p77.2

ya
36. jāga ya pijaṇo vi hu, phuḍamāgārehiṃ māṇasaṃ bhāvaṃ | emeva atthe || tassuvamā, maṇadavvapamāsie sāmānya puruṣa bhī sphuṭa ākāroṃ ke dvārā niścita rūpa se mānasika bhāvoṃ ko jāna letā hai| isī prakāra manaḥ paryavajñānī ke bhī manodravya dvārā prakāśita artha-viṣayaka upamā jānanī cāhie (arthāt sāmānya puruṣa kī bhāṃti hī manaḥparyavajñānī bhī manodravyagata ākāroṃ ko dekhakara una-una mānasika bhāvoṃ ko jāna letā hai|)
37. paṃkasalile pasāo, jaha hoi kameṇa taha hamo jīvo || kevalaṃ jāva || āvaraṇe jhijjate visujjhae paṃkila-gudalā pānī katakacūrṇa ke yoga se kramaśaḥ sāpha hotā hai, vaise hī yaha jīva bhī apane kārmika āvaraṇoṃ ko kṣīṇa karatā huā taba pūrṇa śuddha hotā hai jaba use kaivalya kī prāpti hotī hai| 2
38. davvādikasiṇavisayaṃ, kevalamegaṃ tu aṇivāriyavāvāraṃ, aṇaṃtamakkippiyaṃ
3
kevalannāṇaṃ | niyataṃ ||
kevalajñāna kā viṣaya hai samasta dravya | vaha kevalaasahāya arthāt anya jñāna se nirapekṣa, eka ananyasadṛśa, anivārita vyāpāra arthāta niraṃtara upayogavālā, anaṃta, avikalpita-vikalparahita (bhedarahita) tathā niyata - sarva kālika hotā hai|
39. paccakkha parokkhaṃ vā, jaṃ atthaṃ ūhiūṇa niddisai |
taṃ hoi abhiṇibohaṃ, abhimuhamatthaṃ na vivarīyaṃ || pratyakṣa athavā parokṣa viṣaya kī tarkaṇā kara niścayapūrvaka kahatā hai, vaha jñāna artha ke prati abhimukha hone ke kāraṇa ābhinibodhika jñāna hai jo arthābhimukha nahīṃ hotā vaha ābhinibodhika jñāna nahīṃ hai|
40. atthānaṃtaracāriṃ niyataṃ cittaṃ tikālavisayaṃ tu |
atthe ya paḍuppaṇṇe, viṇiyogaṃ iṃdiyaṃ lahai || vaha do prakāra kā hai-indriyaniśrita tathā anindriyaniścita (manoniśrita) mana arthānantaracārī hotā hai arthāt indriyām̐ kā apane viṣaya meṃ vyāpta hone ke paścāt mana vyāpṛta hotā hai| vaha niyatārthaviṣaya hotā hai arthāt eka kāla meṃ eka hī viṣaya meṃ vyāpta hotā hai, aneka viṣayoṃ meṃ nahīṃ| mana trikāla atīta, vartamāna aura bhaviṣya viṣayavālā
-
2. yaha jīva bhī apūrvakaraṇa guṇasthāna se prāraṃbha kara kṣapaṇaśreṇī meṃ ārūr̤ha hokara viśuddha-viśuddhatara adhyavasāyoṃ ke prabhāva se karmāvaraṇa ko kṣīṇa karatā huā kaivalya ko prāptakara pūrṇarūpa se ghātīkarmoṃ se mukta ho jātā hai|