Biha Kappa v1.p91.2

v1.p91.2

21
rūpa meṃ pariṇata kara chor̤anā, yaha noāgamataḥ bhāvavāka hai athavā jo jīva ke bhāva jñāna ādi kī ārādhikā hai, athavā ajīva ghaṭa ādi ke varṇādika kī ārādhikā hai vaha vāka noāgamataḥ bhāvavāka hai|
186. davvāṇa davvabhūo, davvaṭṭhāe va
vijjamāīyā | aha davve uvaeso, pannavaṇā āgame caiva || vaidya ādi rogī ko auṣadhi dravyoṃ kā dravyabhūta arthāt anupayukta hokara dravya-dhana ke nimitta jo upadeśa detā hai, prajñāpanā karatā hai tathā āgama-artha kā saṃgraha karatā hai, yaha sārā dravyataḥ upadeśa, dravyataḥ prajñāpanā aura dravyataḥ āgama hai|
187. aṇuyogo ya niyogo, bhāsa vibhāsā ya vattiyaṃ caiva |
ee aṇuogassa u, nāmā egaḍiyā paṃca || anuyoga ke ye pāṃca ekārthika haiṃ-anuyoga, niyoga, bhāṣā, vibhāṣā aura vārttika |
188. nicchiyamutta nirutaṃ taṃ puṇa sutte ya hoi atthe ya| sutte ubariṃ vucchaṃ, atyanirutaṃ imaṃ tattha || nirukta kā artha hai- niścita kathana vaha sūtra kā bhī hotā hai aura artha kā bhī sūtra viṣayaka nirukta āge śloka 310 maiṃ kahe jāeṃge| arthanimitta ye nirukta hai189. aṇu bāyare ya uṃḍiya, paḍiṃsuyā ceva abbhapaḍale ya
vattiya caukkabhaṃgo, niruttādī vattaṇī va jahā || anuyoga meṃ aṇutva aura bādaratva kā dṛṣṭāṃta, niyoga meṃ uṃḍikā - mudrā viṣayaka bhāṣā meṃ pratiśruta kā dṛṣṭāṃta vibhāṣā meṃ abhrapaṭala kā dṛṣṭāṃta tathā vārttika ke cāra bhaṃga haiṃ| unakā dṛṣṭāṃta hai maṃkha viṣayaka| tathā nirukta ādi | varttanī - mārga kā dṛṣṭāṃta | ( inakī vyākhyā agalī gāthāoṃ meṃ ) | 190. aṇuṇā jogo aṇujogī, aṇu pacchābhāvao ya theve ya jamhā pacchā'bhihiyaṃ sutaṃ thovaṃ ca teṇāṇū || anu ke sātha yoga- anuyoga anu kā artha hai-paścātmṛta aṇu ke sātha yoga - aṇuyoga | aṇu kā artha hai - thor̤ā| isalie jo paścātkṛta hai, alpa hai, vaha hai sūtra (artha ananu hai, kyoṃki vaha pūrva ukta hai| vaha bādara hai, kyoṃki vaha bahuta 191. puvvaṃ suttaṃ pacchā, ya pagāso loiyā vi icchaṃti |
hai|)
pelāsarise sutte, atthapayā huṃti bahuyā vi|| pahale sūtra hotā hai, phira prakāśa arthāt artha laukika loga bhī yahī cāhate haiṃ| sūtra peṭī ke sadṛśa hotā hai| jaisī
(4) vibhāṣā-vividha prakāra se kathana karanā| (5) vārttika- pūre pada kā arthagata vivaraṇa |