Biha Kappa v1.p75

v1.p75

te ṇaṃ kāle ṇaṃ te ṇaṃ samae ṇaṃ samaṇe bhagavaṃ mahāvīre rāyagihanagare guṇasīlaceie bahaṇaṃ samaṇāṇaṃ bahūṇaṃ samaṇīṇaṃ, bahūṇaṃ sāvayāṇaṃ bahuṇa sāviyāṇaṃ, bahūṇaṃ devāṇaṃ bahaṇaṃ devīṇaṃ sadevamaṇuyā-surāe parisāe majjhagae evamāikkhaī, evaṃ bhāsai, evaṃ paṇṇavei evaṃ parūvei|
isake atirikta isī bāta kī puṣṭi karate hue svayaṃ paṃcakalpabhāṣyakāra kahate haiṃ
teṇa bhagavayā āyārakappa dasākappa vavahārā ya navamapuvvanīsaṃdabhūtā nijjūḍhā [paṃcakalpa bhā. gā. 23]
isī se spaṣṭa hai ki chedasūtra sāmānya ācārya kī racanā na hokara sarvajña sarvadarśī tīrthaṃkara bhagavān dvārā prarūpita ācāraśāstra hai|
eka paraṃparā yaha bhī hai ki daśāśrutaskaṃdha, bṛhatkalpa, vyavahāra evaṃ niśītha ye cāroṃ chedasūtra pratyākhyāna pūrva kī tṛtīya ācāravastu se uddhṛta hue hai| dūsarī mānyatānusāra ina cāroṃ cheda kā nirvṛhaṇa śrutakevalī ācārya śrī bhadrabāhu svāmīne kiyā hai| tathā tīsarī mānyatānusāra niśītha ko choḍakara śeṣa tīna chedasūtroṃ ke nirmātā ācārya śrī bhadrabāhu svāmī hai| pracalita mānyatā jo bhī ho kiṃtu yaha suniścita hai ki chedasūtroṃ ke arthāgama ke upadeśaka bhagavāna mahāvīra the to sūtrāgama ke racayitā śrutakevalī ācārya śrī bhadrabāhu svāmī| cheda nāmakaraṇa__prastuta sūtra ko chedasūtra kyoṃ kahā gayā? isake uttara meṃ viśleṣaka yoṃ kahate haiṃ ki dasa prakāra ke prāyaścittoṃ meṃ cheda-mūla bhī eka prāyaścitta hai tathā isakā prayoga bāra bāra huā hai ataḥ inheṃ chedasūtra kahā gayā hai| dūsarī mānyatā yaha bhī hai ki sāmāyika cāritra svalpakālīna hai aura chedopasthāpanīya kā samaya adhika hai| chedasūtra tatvāritrasambandhī prāyaścitta kā vidhāna karatā hai ataḥ ye chedasūtra ke nāma se prasiddha hue| ā. śrī malayagirisūrijī ke anusāra isameṃ padavibhāga samācārī hone se ina
āgamoṃ ko chedasūtra kahā hai| athavā cheka-uttama puruṣoṃ dvārā pratipādita athavā saṃyama ke rakṣārtha uttama vidhāna jina meṃ hai ataḥ ye chedasūtra ke nāma se prasiddha hue| chedasūtra meṃ sabhī sūtra svataṃtra hai| eka sūtra kā dūsare ke sātha sambandha nahīṃ hai| tathā vyākhyā bhī cheda yā padavibhāga dṛṣṭi se kī gaī hai isalie inako chedasūtra kahā jā sakatā hai|
sārāṃśa yaha hai ki jisase niyamoṃ meṃ bādhā ātī na ho tathā saṃyama kī nirmalatā kī abhivṛddhi hotī ho aise vidhāna jinameṃ ho ve chedasūtra hai|
1. padavibhāgasāmācārī chedasūtrāṇi malavṛ|