Pramāṇa · Search · About · API

Biha Kappa v1.p76

Kappacuṇṇi v1.p76

Language
Māhārāṣṭrī Prakrit

v1.p76

chedasūtroṃ para vyākhyāgraṃtha
jaina āgamoṃ kī prācīnatama paddhati anuyoga hai| (1) caraṇānuyoga (2) dharmakathānuyoga (3) gaṇitānuyoga aura (4) dravyānuyoga| chedasūtra caraṇa-ācāra pradhāna hone se inakā samāveśa caraṇakaraṇānuyoga meṃ hotā hai|
isake atirikta anuyoga ke pāṃca nāma milate haiṃ- anuyoga, niyoga, bhāṣā, vibhāṣā, aura vārtika| niyukti
āgamoṃ ke gūḍha rahasyoṃ ko samajhane ke lie una para vyākhyāgraṃtha likhane kā pracalana prācīna kāla se calā ā rahā hai| isakā prathama śreya prathama śrutakevalī ācārya śrī bhadrabāhu svāmī ko jātā hai| cheda sūtroṃ kī sūtrātmaka racanā kara unake antargata āne vāle śabdoṃ ke gūḍha rahasyoṃ ko unake bhāvoṃ ko spaṣṭa karane ke lie unhoṃne niyukti kī racanā kī| kucha niyuktiyoṃ kī racanā dvitīya śrutadhara ācārya śrī bhadrabāhu svāmī ne kī| āvaśyaka niyukti meṃ kahā gayā hai ki ācārya śrī bhadrabāhu svāmī ne 10 niyuktiyām̐ likhane kī pratijñā kī thī| (1) āvaśyaka (2) daśavaikālika (3) uttarādhyayana (4) ācārāṃga (5) sūtrakṛtāṅga (6) daśāśrutaskaṃdha (7) bṛhatkalpa (8) vyavahāra (9) sūryaprajñapti evaṃ (10) ṛṣibhāṣita| ina dasa niyuktiyoṃ meṃ vartamāna meṃ āṭha niyuktiyām̐ hī upalabdha hai| isake atirikta piṃḍaniyukti, oghaniyukti, paṃcakalpaniyukti aura niśīthaniyukti ādi svataṃtra niyuktiyāṃ bhī upalabdha hai| goviṃdācārya ne bhī niyukti likhī hai aisā ullekha bhī milatā hai| bhāṣya
niyukti atyanta saṃkṣipta hone se unake gūḍhārtha ko samajhanā kaṭhina thā ataḥ unakī viśeṣa spaṣṭatā ke lie bhāṣyasāhitya kī racanā huī| bhāṣya sāhitya ke lekhaka prathama aura dvitīya ācārya saṃghadāsa gaṇi the| pūjya munipravara śrīpuṇyavijayajī ma. sā. kī mānyatānusāra bṛhatkalpabhāṣya ke racayitā dvitīya saṃghadāsa gaṇi the| niyukti tathā bhāṣya donoṃ kī bhāṣā prākṛta hai aura racanā padyamaya evaṃ saṃkṣipta hone se inheṃ samajhanā sarva sādhāraṇa ke lie kaṭhina thā| ataḥ niyukti aura bhāṣya kā saralīkaraṇa āvaśyaka thā| isī dṛṣṭi ko lakṣya meṃ rakhakara kiṃtu isake paścāt āgama vyākhyāgraṃtho meṃ bhāṣya kā dvitīya sthāna hai| niyukti meṃ saṃkṣipta paddhati meṃ kevala pāribhāṣika śabdoṃ kī nikṣepaparaka vyākhyā hai| aneka sthaloṃ para niyukti meṃ prayukta śabdoṃ ko, unake bhāva evaṃ rahasyoṃ ko udghāṭita karane kā kārya bhāṣya karatā hai| niyuktiyoṃ kī taraha bhāṣya bhī dasa āgamagraṃtho para likhe gaye hai| (1) āvaśyaka (2) daśavaikālika (3) uttarādhyayana (4) bṛhatkalpa (5) paṃcakalpa (6) vyavahāra (7)