Biha Kappa v19.p151

v19.p151

bṛhatkalpa-chedasūtram -2-1/35 grāmasvāmī kulāni vā bhadrakāṇitatastatraivatiṣṭhanti, atha prāntāna tato'nyatra gacchanti|athāsau grāma utthitaḥ sthaṇḍilānāṃ vā vyāghātaḥ samajāyata tato'nyatra grāme gacchanti | avamānadurbalaśayyayoryatanāmāha[bhā.2745] iṃdamahādī va samāgatesu parautthiesu ya jayaṃti|
paḍivasabhesu sakhitte, dubbalasejjāe desūnaṃ || vṛ- indramahotsavādī vā bahuṣu paratīrthikeṣu samāgateṣu svakṣetre ye prativṛṣabhagrāmāsteṣu antarapallikāsu ca bhikṣāgrahaṇāya yatante | atha teṣvapi na saṃstaranti tato'nyatra gacchanti | 'durbalaśayyāyāṃ' varṣeṇa tīmyamānatayā vasatau durbalāyāṃ sātāyāṃ sthūṇāṃ dadyāt ||
atha vasatipramārjane vidhimāha[bhā.2746] doni u pamajaṇāo, uḍummi vāsāsu taiya majjhaṇhe|
vasahiṃ bahuso pamajaṇa, aisaṃghaṭṭa'nnahiṃ gacche|| vṛ-vasateraṣṭasuṛtubaddhamāseṣudveprāmārjane kartavye, tadyathā-pūrvāhne'parāhneca|varṣāsupunastṛtīyā pramārjanāmadhyāhṇe vidheyā|atha kunthuprabhṛtibhistrasaprāṇaiḥ saṃsaktāvasatistataṛtubaddhe varṣāvāse cayathoktapramāṇādatiriktamapibahuśaḥ pramārjanaṃ kuryāt| atha bahuśaḥpramārjane trasaprāṇānāmatīva saṭṭo bhavati atibahavo vā trasāstato'nyatra grāme gaccheyuḥ || gacchatāṃ ca mārge yatanāmāha[bhā.2747] uttaṇa sasāvayāṇiya, gaṃbhīrāniya jalāni vajetā |
taliyarahiyā divasao, abbhāsatare vae khette||| kṛ'uttaṇānināma' urvībhūtānitṛṇāni dīrdhāṇīti yāvattāniyatramārgebhavanti, 'saścāpadāni ca' siṃha-vyāghrādiścāpadopetāni yatra tṛṇāni bhavanti, 'gammīrāṇi ca' astādhāni jalāni yatra bhavanti, tān mārgān varjayantaḥ ‘talikārahitāḥ' anupānakā divasato gacchanti na rātrau | yañcābhyāsataram-atipratyāsannaṃ kṣetraṃ tatra vrajanti||
mū. (36) kappai niggaṃthāṇa vā niggaṃthīṇa vā hemaṃta-gimhāsu cārae | [bhā.2748] dussaṃcara bahupāṇādi kāu vāsāsujaṃna vihariṃsu |
tassa u vivajjayammī, caraṃti aha suttasaṃbaṃdho | vṛ-varṣāsu kardamākulatayā duḥsañcaraṃ bahuprāṇa-haritādisaṅkhalaṃ vā medinītalaṃ bhavatīti kṛtvā yat tadānīṃ na vihṛtavantaḥ, tata eva 'tasya' varṣāvāsasya 'viparyaye' ṛtubaddhe kāle susañcaramalpaprāṇajātīyaṃvā matvā 'caranti' grāmānugrāmaṃ viharanti | atha' eṣapūrvasūtreṇa sahāsya sūtrasya sambandha iti ||anena sambandhenāyātasyāsya vyākhyā-kalpate nirgranthānāṃ vā nirgranthīnāṃ vā hemanta-grīṣmayoraṣṭasu ṛtubaddhapāseṣu carituṃ' grāmānugrāmaṃparyaṭitumiti sūtrārthaḥ||
atha niyuktivistaraḥ[bhā.2749] punne aniggame lahugā, dosā te ceva uggamādīyā|
dubbala-khamaga-gilāṇā, gorasa uvahiṃ paḍicchaṃti|| - vṛ- yadi pūrṇe varṣāvāse tataḥ kṣetrānna nirgacchanti tataścatvāro laghukāḥ ta eva codgamāśuddhistrīsamutthādayo doṣāye māsakalpaprakṛte darśitāḥ |aparecāmī doṣāḥ- "dubbala" ityādi|