Pramāṇa · Search · About · API

Biha Kappa v19.p35

Bṛhatkalpavṛtti v19.p35

Language
Sanskrit

v19.p35

bṛhatkalpa-chedasūtram -2-1/10 nāgāḍhaparitāpanādikaṃ bhavati tataśracaturlaghukādikamanantaragāthoktaṃ ‘caramaṃ' pārāñjikaṃ yāvat prāyaśricattam|| [bhā.2197] gaḍḍā kuḍaṃga gahaṇe, giridari ujāṇa aparibhoge vā |
pavisaṃte ya paviṭe, nite ya imā bhave sohī || vṛ- atha tān sādhūna dṛṣṭvā yadi ‘gaḻyāṃ' pratītāyāṃ 'kuḍaṅge' vaṃśajālikāyāṃ 'gahane' bahuvṛkṣanikuñje 'giridām̐' parvatakandarāyāṃ 'udyānevā' aparibhogyesaṃyatyaḥ praviśeṣuḥtataḥpraviśantīṣu praviṣṭāsu nirgacchantīṣu ceyaṃśodhi sādhūnāṃ bhavati | [bhā.2198] dūrammi diḍhe lahuo, amuī amuo tti cauguru hoti |
teceva sattabhaṃgā, vīyāragae kuḍaṃgammi| vṛ-yadi dūre saṃyatyā saṃyataḥ saṃyatena vā saṃyatī dṛṣṭā tato laghuko māsaḥ | athāmukā saṃyatī amuko vā ayaṃ jyeṣṭhārya iti brūte tadā caturmukhaḥ | tatra ca kuḍaṅge yadi ko'pi saṃyataḥ vicārārtha gataḥ-pūrvapraviṣṭo vartate tadā ta e sapta bhaṅgāḥ, tadyathā-saṃyataḥ praviśan dṛṣṭo na saṃyatī 1 saṃyatī praviśantī dṛṣṭā na saṃyataḥ 2 dvāvapi dṛṣṭau 3 dvāvapina dṛṣṭau 4, evaṃ nirgamane'pi caturbhaṅgī, navaraṃ caturtho bhaṅgaḥpraveśa-nirgamayorubhayorapitulya iti kṛtvā dvābhyāmapyeka eva gaṇyatiiti sapta bhaṅgā bhavanti | eteṣu ca prāyaśricattaṃ prāgiva draṣṭavyam || atha tatra grāme dvāre sthiteṣu teṣu yastāsāṃ saṃyatīnāṃ nirodhī bhavati tadutthadoṣadarśanāya dṛṣṭāntamāha[bhā.2199] āmīrāṇaṃ gāmo, gāmadāre ya deulaṃ rammaṃ |
āgamana bhoiyassa ya, ṭhāi, puno bhoio tahiyaṃ || vṛ-ābhīrāṇāṃ kaścid grāmaḥ, tasya ca grāmasya dvāre devakulaṃ ramyam, anyadāca 'bhogikasya' grāmasvāminastatrāgamanam,tataḥ 'tatra' devakule bhogikastiṣṭhati ||| [bhā.2200] mahilājano ya duhito, nikkhamaṇa pavesaṇaṃca siṃdukkhaṃ |
sāmatthaṇā ya tesiṃ, go-māhisasannirodho ya|| vṛ-tataḥ teṣām' āmīrāṇāṃ mahilājano duḥkhito'bhūt, niṣkamaṇaṃ praveśanaṃca “siṃ" tāsāṃ vicārādau gacchantīnāṃ 'duḥkha' duṣkaramabhavat, tatasteṣāṃ “sāmatthaṇa" ttipālocanamabhūt, yathāmahilājanasyātīvābādhā vartate, ata enaṃ bhogikamupāyenānyatra sthāpayāma iti | tatastairgomāhiṣasya-go-mahiṣīsamūhasya svasvavatsavijoyanasya grāmād bahirnītvā grāmadvārabandhanena rātrī sannirodhaḥ kṛta iti ||idabheva sphuṭataramāha[bhā.2201] vigurubviyaboṃdīṇaṃ, kharakammīṇaṃ tu lajjamāṇāo|
bhaṃjaṃti aniṃtīo, govāḍa-purohaḍe mahilā || vṛ-vikurvitā-vastrādibhiralaṅkṛtā vondi-śarīraṃ yeṣāṃ te vikurvitabondayasteṣāmevaṃvidhānāṃ bhogikasambandhināṃ kharakarmikāṇāṃ lajjamānāḥsatyo mahelā bahiranirgacchantyo govāṭaka-purohaḍāni 'bhañjanti' purīṣavyutsargādinā vināśayantītyarthaḥ|| [bhā.2202] iti te goṇīhiṃ samaṃ, dhiimalabhaṃtā ubaṃdhiuṃdāraṃ |
gāmasya vivacchāo, bāhiṃ ṭhāviṃsu gāvīo||