Pramāṇa · Search · About · API

Biha Kappa v19.p488

Bṛhatkalpavṛtti v19.p488

Language
Sanskrit

v19.p488

athedameva sūtraṃ vivarīṣurāha[bhā. 4368]
sejjāsaṃthāro yā, sejjā vasahī u thāṇa saṃthāro | puvvahammi u gahaṇaṃ, ageṇhaṇe lahugo āṇādī ||
vṛ- śayyāsaṃstāro nāma śayyā - vasatistasyāṃ yat 'sthānaṃ' śayanayogyāvakāśalakṣaṇaṃ sa śayyāsaṃstāraka ucyate | tasya ca śayyāsaṃstārakasyopāśrayaṃ prāptaiḥ pūrvāhṇavelāyāmeva grahaṇaṃ karttavyam | agrahaṇe māsalaghu prāyaścittam, ājñādayaśca doṣāḥ || [ bhā. 4369]
coyagapūcchā dosā, maṃḍalibaṃdhammi hoi āgamanaṃ | saṃjama - āyavirādhana, viyālagahaṇe ya je dosā ||
vṛ- atra nodakaḥ pṛcchāṃ karoti-yadi pūrvāhna eva grāmaṃ prāptāstatastadaiva śayyāsaṃstārakamapi gṛhṇantu, vayamapyetat pratipadyāmahe; paraṃ yadi bhaktavelāyāṃ prāptāstadā prathamaṃ bhikṣāṃ paryaṭantu, tato bahireva samuddiśya caramapauruṣīpratyupekṣaṇāṃ kṛtvā svādhyāyaṃ ca vidhāya vikālavelāyāṃ grāmaṃ praviśantu | sūrirāha - "dosa'' tti bahirbhuñjanānāṃ bahavo doṣāḥ | kathama ? ityāha- 'maṇḍalībandhe' cilimilikāṃ dattvā maṇḍalīracanayā bhojane vidhīyamāne kutūhalena sāgārikāṇāmāgamanaṃ bhavati, taiḥ sahāsaṅghaḍe kriyamāṇe saṃyamāSStmavirādhanā | vikāle ca vasatergrahaṇe ye doṣā bhavanti tanniṣpannaṃ prāyaścittaṃ bhavatīti dvārāgāthāsamāsārthaḥ ||
sampratamenāmeva vivarīṣurāha

485
aibhāreṇa va iriyaṃ, na sohae kaṃṭagāi āyāe | • bhattaṭṭhiya-vosiriyā, atiṃtu evaṃ jaḍhā dosā ||
vṛ-paraḥ prāha-bhaktavelāyāṃ prāptaistāvat prathamato bhaktaṃ grahītavyam, anyathā velātikrame bhaktapānalābho na bhavet | tato bhakta - pānaṃ gṛhītvā vasatiṃ gaveṣayitvā yadi tadānīmeva tatra praveśaḥ kriyate tadā bhakta-pānopakaraṇasatko yo atibhārastena vāśabdasyānuktasamuccayārthatayā bubhukṣayā tṛṣparitāpanayā copayogamaprayacchantaḥ saṃyame īryāṃ na śodhayeyu-, ātmani kaṇṭakādikaṃ na paśyeyuḥ, evaṃ ca yathākramaṃ saṃyamā-''tmanorvirādhanā | tataḥ 'bhaktārthi-vyutsṛṣṭāḥ' pūrvaṃ bhaktārthitāḥ - bahireva samuddiṣṭāstato vyutsṛṣṭāḥ kṛtapurīṣa-praśravaṇotsargā santo grāmam 'atiyantu' praviśantu, evaṃ hi 'doṣāḥ ' saṃyamā - ''tmavirādhanālakṣaṇāḥ parityaktā bhavanti ||
athācārya pratyuttarayati
[bhā. 4371] āyariyavayaṇa dosā, duvihā niyamā u saṃjamā - SSyāe | aas ko vā sāmī, asaṃkaḍaṃ maṃḍalīe vā ||
vṛ- ācāryasya vacanamidam-tvaduktanītyā bahirbhuñjānānāṃ niyamād 'dvividhāḥ' saṃyamāsstmavirādhanā (lakṣaṇāḥ) doṣā bhavanti | tathāhi taistatra bhakta - pānamānītaṃ sāgārikāśca kutūhalavaśāt taddarśanārthamāgatāḥ, tato yadi tāvantaṃ kālaṃ bhakta - pānaṃ dhārayantastiṣṭhanti tadā bhāreṇa mahatī paritāpanā bhavet sūtrārthayośca parihāṇirupajāyeta | atha sāgārikān bruvate - 'vrajatayūyam' tato'dhikaraṇaṃ bhavati | athavā te sāgārikā evamucyamānā bravīran-ko'sya vṛkṣasya devakulasya vā svāmī ye cāsmākaṃ sammukhaṃ 'vrajata' iti bhaṇata ? | evamasaṅghaḍe taiḥ saha sañjāte

Linked texts (1)