Pramāṇa · Search · About · API

Biha Kappa v19.p487

Bṛhatkalpavṛtti v19.p487

Language
Sanskrit

v19.p487

-
-
bṛhatkalpa-chedasūtram -2-3/95 prakṛtireṣā yat tathāvidhajñānavikalo'pyeṣa auddhatyamudvahati ||kṣapakaḥ prāha[bhā.4363] mūleṇa vinā hu kelise, talu pavale ya ghane ya sobhaī|
na ya mulavibhinnae ghaḍe, jalamādīṇi dhalei kuṇhuī| kṛ-mūlena vinā 'taru' vṛkṣaḥ caśabdāvapiśabdārtho, 'pravaro'pi pradhāno'pisahakārādirapītyarthaḥ, 'ghano'pi' patrabahalo'pikīśaḥśobhate? nakīddagapītibhāvaḥ; evaṃ vinayamūlavikalodharmo'pi na śobhāṃ bibharti | tathā 'na ca' naiva mūle-budhne vibhinno ghaṭo jalādīni vastani kvacidapi dhārayati, evaṃ dharmaghaṭo'pi vinayamūle sātachidro na kimapi jñānādijalaṃ dhārayitumiṣṭe |
ato'haṃ vinayaṃ kārayāmīti prakramaḥ|| [bhā.4364] kiṃvā mae na nāyaṃ, duvihe gahaṇammijaṃ jahiṃ kamatī|
bhannai abhinavagahaṇaṃ, saccittaṃ tena na vinnāyaṃ|| vṛ-sacittā-'cittabhedād dvividhe'pi grahaṇe yad yatrābhinavaṃpurāṇaṃ vā krāmati tat tatra mayā kiṃ vā na jñātaṃ yenaivaṃ 'na jānāsi grahaṇasvarūpam' ityādhabhidhīyate? | itaraḥ pratibrūte-bhaṇyate atrottaram-abhinavaṃ sacittagrahaṇaṃ tvayā na vijñātam || taccedam- . [bhā.4365] aṭṭhārasa purisesuṃ, vīsaṃ itthīsu dasa napuṃsesu |
pavāvaṇāanarihā, analā eettiyā vuttā || [bhā.4366] aḍayālīsaṃ ete, vajjittā sesagāṇa tiṇhaṃ pi|
abhinavagahaṇaṃ eyaṃ, saccittaṃ te na vināyaṃ || vṛ- 'puruṣeṣu' puruṣaviṣayāḥ “bāle vuḍḍhe napuṃse ya0" ityādigāthādvayoktā aṣṭādaśa bhedāḥ, strīṣuta eva gurviṇī-bālavatsāsahitāviṃśatirbhedāḥ, napuṃsakeṣutu“paṃḍae vāiekīve." ityādayo daśa bhedāḥ pravrājanāyā anarhā-ayogyāḥ | ata eva “eettiya"tti ete etāvanto bhedāanalā iti niśīthādhyayane uktāḥ, “alī bhūṣaṇa-paryāpti-vāraṇeṣu" iti dhātupāṭhād aparyāptāḥ, pravrajyāparipālane'samarthā ityarthaḥ || etān sarvasaṅkhyayā aṣṭācatvāriṃśataṃ bhedān varjayitvā śeṣāṇāṃ trayāṇāmapi' puruṣa-strī-napuṃsakānāṃpravrājanaṃ kartuṃ kalpate | etadabhinavagrahaṇaṃ sacittaṃ "te" tvayā na vijñātam | evaṃ tenokte sati kṣapakaḥ ‘satī nodanā' ityabhidhāya pravṛttastathaiva yathāratnādikaṃ vastrapradānaṃ kartumiti||
mū. (96) kappai niggaṃthāṇavā niggaṃdhīṇavāāhārāyaṇiyāe sejjāsaṃthāraepaḍiggāhittae| vṛ-athāsya sūtrasya kaḥ sambandhaḥ? ityāha[bhā.4367] ghettaṃ jahakkameṇaṃ, uvahī saṃthāraesu ṭhavayaṃti|
tesi pi jadā gahaṇaṃ, taṃ pihu emeva saṃbaṃdho|| vṛ-yathāralādhikakrameṇopadhiṃ gṛhītvā tataste svasvasaṃstārakabhūmīṣu sthāpayanti | teṣāmapi ca' saṃstārakāṇāṃ yadā grahaṇaṃ tadā tadapi ‘evameva' yathāratnādhikaṃ kartavyam | eṣa pūrvasūtreṇa saha sambandhaḥ|| __anena sambandhenāyātasyāsya vyākhyā- kalpate nirgranthānāṃ vā nirgranthīnāṃ vā yathāralādhikaṃ śayyāsaṃstārakān pratigrahītumiti sūtrasaṅkepārthaḥ||

Linked texts (1)