Pramāṇa · Search · About · API

Biha Kappa v19.p68

Bṛhatkalpavṛtti v19.p68

Language
Sanskrit

v19.p68

śiṣyeṣu deśaviśeṣeṣu vā | etaduttaratra bhāvayiṣyate atha kimarthamatra caturlaghu prāyaścittamuktam ? atrocyate

duvihapamāṇatirege, suttāsena tena lahugā u | majjhimagaṃ puna uvahiṃ, paḍucca māso bhave lahuo ||
vṛ-dvividhaṃ-dviprakāraṃ gaṇanā-pramāṇabhedād yat pramāṇaṃ tato'tirikte upadhau sūtrādeśena caturlaghukā bhavanti | yataṃ uktaṃ niśīthasūtre je bhikkhū gaṇanāirittaṃ vā pamāṇāirittaṃ vā uvahiṃ gharei se āvajjai cāummāsiyaṃ parihāraṭṭhāṇaṃ ugdhāiyaṃ iti | ataḥ sūtrādeśena caturlaghukam| yadā tūpadhiniṣpannaṃ cintyate tadā ayaṃ ghaṭīmātrako madhyamopadhibhedeṣvavataratīti kṛtvā madhyamaṃ punarupadhiṃ pratītya laghuko māso bhavati | atha "dhārayituṃ vā parihartuṃ vā" iti padadvayavyākhyānamāha
[bhā. 2367] dhāraṇayā u abhogo, pariharaṇā tassa hoī paribhogo | duvihena vi so kappaī, parihāreṇaṃ tu paribhottuṃ ||
vṛ- iha dvidhā parihāraḥ, tadyathā-dhāraṇā pariharaṇā ca | tatra dhāraṇā 'abhogaḥ' avyāpāraṇam, saṃyamopabṛṃhaṇārthaṃ svasattāyāṃ sthāpamityarthaḥ | pariharaṇā nāma 'tasya' ghaṭīmātrakāderupakaraṇasya 'paribhogaḥ' vyāpāraṇam | etena dvividhenāpi parihāreṇa sa ghaṭīmātrako nirgranthīnāṃ paribhoktuṃ kalpate | sa ca divasaṃ yāvat pānakapūrṇastiṣṭhati | atha kimarthamayaṃ gṛhyate ? ityāha
[bhā. 2368] uḍḍāho vosiraṇe, gilāṇaāropaṇā ya dharaṇammi | biiyapayaṃ asaīe, bhinno'vaha addhalitto vā ||
vṛ-saṃyatīmirutsargato dravyapratibaddhāyāṃ vasatau sthātavyam | tatra ghaṭīmātrakāgrahaṇe sāgārikāṇāṃ paśyatāṃ bahi kāyikīvyutsarjana 'uḍḍāhaḥ' pravacanalāghavamupajāyate | atha kāyikyā vegaṃ dhārayanti tato dharaṇe ‘glānāropaṇā' paritāpa-mahāduḥkhādikā bhavati | yata evamato grahītavyo ghaṭīmātrakaḥ saṃyatībhiḥ | dvitīyapadamatra- 'asati' avidyamāne ghaṭīmātrake yadi vā vidyate ghaṭīmātrakaḥ paraṃ 'bhinnaḥ' bhagna arddhalipto vā ata eva 'avahaḥ' avyāpriyamāṇaḥ tato bahirgatvā kāyikī yatanayā vyutsarjanīyā | nirgranthāḥ punarapratibaddhopāśraye tiṣṭhanti ataste ghaṭīmātrakaṃ na gṛhṇanti, kāraṇe tu gṛhṇantyapi | yata āha
[bhā.2369] lāuya asai sineho, ṭhāi tahiṃ puvvabhāviya kaḍāho | sehe va soyavāyī, dharaṃti desiṃ va te pappa ||
vṛ- alābupātrakasyābhāve glānārthaṃ ca snehe grahītavye pūrvabhāvitaṃ kaṭāhakaṃ ghaṭīmātrakaṃ vā grahītavyam | yatastatra gṛhītaḥ 'snehaḥ' dhṛtaṃ tiṣṭhati' na pariśravati | śaikṣo vā kaścit sādhūnāṃ madhye'tyantaṃ śaucavādī sa śaucārthaṃ ghaṭīmātrakaṃ gṛhṇīyāt | 'deśīṃ vā' deśaviśeṣaṃ śaucavādibahulaṃ prāpya ghaṭīmātrakaṃ dhārayanti, yathā gollaviṣaye | athāsyaiva grahaṇe vidhimāha
[bhā. 2370] gahaṇaṃ tu ahāgaḍae, tassa' saī hoi appaparikamme |
tassa' sai kuṃḍigādī, ghettuṃ nālā viujjaṃti ||
vṛ-prathamato yathākṛtasya ghaṭīmātrakasya grahaṇaṃ karttavyam | tasyāsatyalpaparikarmaṇi grahaṇaṃ bhavati
19 5

Linked texts (1)