Pramāṇa · Search · About · API

Biha Kappa v19.p71

Bṛhatkalpavṛtti v19.p71

Language
Sanskrit

v19.p71

bṛhatkalpa-chedasūtram -2-1/18 cilimilīṃ dattvā svādhyāyaḥ kriyate | makṣikā-ḍolādayo vā prāṇino yatra bahavaḥ praviśanti, ḍolā:-tiḍḍukā ucyante tatra prāṇadayārthametāsāmeva cilimilikānāmupabhogaḥ karttavya iti || [bhā. 2380 ] ubhaosahakajje vā, desī vīsatthamāi gelane | addhāṇe channāsai, bhaovahī sāvae tene |
vṛ- ubhayaṃ-saṃjñā-kāyikīlakṣaṇaṃ cilimilikayā āvṛto glānaḥ sukhaṃ vyutsṛjati, 'auṣadhakārye vā' auṣadhaṃ vā tasya pracchanne dātavyam, 'mā mṛgā avalokantām' iti kṛtvā, ataścilimilikā dātavyā | evaṃ "desi "tti yatra deśe śākinyā upadravaḥ sambhavati tatra glānaḥ pracchanne dhārayitavyaḥ | viśvasto vā glānaḥ pracchanne sukhamapāvṛtastiṣṭhati | ādiśabdād dugdhādikaṃ glānārthameva gītārthena sthāpitam, tacca dṛṣṭvā glāno yadā tadā vā abhyavaharediti kṛtvā tatrāntare cilimilikā dīyate yathā'sau tanna paśyati | evamādiko glānatve cilimilikānāmupabhogaḥ | adhvani pracchannasthānasyābhāve cilimilikāṃ dattvā samuddiśanti vā sāropadhiṃ vā pratyupekṣante | śvāpadebhyo vā yatra bhayaṃ stenebhyo vā yatropadherapaharaṇaśaṅkā tatra daṇḍakacilimilikayā kaṭakacilimilikayā vā ḍhaṃ dvāraṃ pidhāya sthīyate ||
68
[bhā.2381] channa-vahaṇaṭṭha maraṇe, vāse ujjhakkhaṇī ya kar̤ao ya | ulluvahi viralliti va, aṃto bahi kasiṇa itaraṃ vā ||
vṛ- 'maraṇe' maraṇadvāre yāvad mṛtakaṃ na pariṣṭhāpyate tāvat pracchanne cilimilikayā āvṛtaṃ dhriyate| tathā daṇḍakacilimilikayā mṛtakamutkṣipya vahanaṃ karttavyam | tathā varṣāsu jīmūte varṣati yasyā diśaḥ sakāśāt “ujjhakkhaṇīya "tti pavanapreritā udakakaṇikāḥ samāgaccheyuḥ tasyāṃ kaṭakacilimilī karttavyā, varṣāsu vā bhikṣācaryādau gatānāṃ vṛṣṭikāyenārdrīkṛtamupadhiṃ rajjucilimilikāyāṃ ‘virallayanti' vistārayantītyarthaḥ | tatra yaḥ kṛtsnaḥ -sāropadhistam 'antaḥ' madhye vistārayanti, itaraḥ- akṛtsnaḥ svalpamūlya upadhistaṃ bahirvistārayanti | enāṃ pañcavidhāṃ cilimilikāmagṛhṇato'dhārayataścaturlaghukāḥ, yā ca tābhirvinā saṃyamā-''tmavirādhanā tanniṣpannamapi prāyaścittam || tathā
[bhā. 2382] baṃbhavvayassa guttī, duhatyasaṃghāḍie suhaṃ bhogo | vīsatthaciṭṭhaṇādī, durahigamā duviha rakkhā ya ||
vṛ- upāśraye varttamānā āryikāścilimilikayā nityakṛtayā tiṣṭhanti, yato brahmavratasya guptirevaṃ kṛtā bhavati | dvihastavistarāyā api saṅghāṭikāyāḥ sukhaṃ bhogo bhavati | kimuktaṃ bhavati ?pratiśraye hi tiṣṭhantyastā dvihastavistarāmeva saṅghāṭikāṃ prāvṛṇvate na trihastāṃ na vā caturhastām | tataścilimilikāyāṃ bahirbaddhāyāṃ tayā'pi prāvṛtayā viśvastāḥ - niśaṅkāḥ satyaḥ sukhaṃ sthānaniṣadanatvagvarttanādikāḥ kriyāḥ kurvanti | 'duradhigamāśca' duḥśīlānāmagamyā bhavanti | dvividhā ca rakṣā kṛtā bhavati, saṃyama ātmā ca rakṣito bhavatīti bhāvaḥ ||
mū. (19) no kappai niggaṃthāṇa vā niggaṃthīṇa vā dagatīraṃsi ciṭṭhittae vā nisīittae vā tuyaṭṭittae vā niddāittae vā payalāittae vā, asaṇaṃ vā pāṇaṃ vā khāimaṃ vā sāimaṃ vā āhārittae, uccāraṃ vā pāsavaṇaṃ vā khelaṃ vā siṃghāṇaṃ vā pariṭṭhavittae, sajjhāyaṃ vā karittae, dhammajāgariyaṃ vā jāgarittae, kāussaggaṃ vā ṭhāṇaṃ ṭhāittae ||

Linked texts (1)